Dolores Huerta, lãnh đạo công đoàn Mỹ ủng hộ quyền LGBT, qua đời
Lãnh đạo công đoàn Mỹ Dolores Huerta, người đồng sáng lập công đoàn lao động nông nghiệp United Farm Workers (UFW) và ủng hộ bình đẳng cho người LGBT, qua đời ngày 28 tháng 10 năm 2026 tại nhà riêng ở Bakersfield, bang California. Bà hưởng thọ 96 tuổi. Quỹ do bà thành lập thông báo bà ra đi bên những người thân yêu.
Một người phát ngôn của gia đình xác nhận với ABC News rằng nguyên nhân qua đời là ung thư. Gia đình đề nghị tôn trọng sự riêng tư và cho biết sẽ công bố kế hoạch tổ chức các sự kiện tưởng niệm sau.
Như LGBTQ Nation nhắc lại, Huerta gắn việc bảo vệ quyền LGBT với hoạt động vì người lao động và người nhập cư. Trong bài bình luận viết cho HuffPost tháng 5 năm 2012, bà ủng hộ hôn nhân đồng giới và cho rằng các phong trào này cùng đòi hỏi những bảo đảm tương tự: sự bảo vệ tại nơi làm việc, an toàn kinh tế và cơ hội bình đẳng. Tháng 6 năm 2013, bà xuất hiện trong video của chiến dịch Familia es Familia, hướng tới cộng đồng gốc Mỹ Latinh. Bà kêu gọi mọi người chấp nhận những thành viên đồng tính nam và đồng tính nữ trong gia đình, đồng thời ủng hộ quyền kết hôn của các cặp đồng giới.
Huerta sinh ngày 10 tháng 4 năm 1930 tại bang New Mexico và lớn lên ở California. Bà khởi nghiệp là giáo viên trước khi chuyển sang hoạt động tổ chức cộng đồng và công đoàn. Năm 1962, cùng nhà tổ chức công đoàn César Chávez và những người khác trong phong trào, bà thành lập Hiệp hội Lao động Nông nghiệp Quốc gia, tổ chức sau này trở thành một phần của UFW.
Trong công đoàn, Huerta đàm phán với giới chủ, tổ chức đình công và tẩy chay nho California, đồng thời thúc đẩy thay đổi pháp luật. Reuters cho biết các hợp đồng do UFW thương lượng quy định dịch vụ y tế, chương trình hưu trí, giờ nghỉ được bảo đảm, nước uống và việc bảo vệ người lao động trước thuốc trừ sâu. Huerta cũng góp phần thúc đẩy đạo luật được California thông qua năm 1975, công nhận quyền thành lập công đoàn và thương lượng tập thể của lao động nông nghiệp.
Ngày 29 tháng 5 năm 2012, Tổng thống Mỹ Barack Obama trao cho Huerta Huân chương Tự do Tổng thống, phần thưởng dân sự cao quý nhất của nước này. Tên tuổi bà gắn với khẩu hiệu công đoàn “¡Sí, se puede!”, thường được dịch là “Vâng, chúng ta có thể!”. Obama sử dụng phiên bản tiếng Anh trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2008.
Tháng 3 năm 2026, Huerta công khai nói rằng bà đã bị Chávez bạo lực tình dục vào những năm 1960. Chávez qua đời năm 1993. Theo lời bà, bà im lặng suốt nhiều thập niên vì sợ gây tổn hại cho phong trào lao động nông nghiệp. Cáo phó của quỹ do bà thành lập cũng đề cập tuyên bố này; Reuters và ABC News cũng thuật lại.
Quỹ do Huerta thành lập đào tạo những người tổ chức cộng đồng và hoạt động trong các lĩnh vực giáo dục, điều kiện sống của các gia đình thu nhập thấp và quyền LGBT. Trong tuyên bố ngày 28 tháng 10, Jeffery Freitas, chủ tịch công đoàn nhân viên giáo dục California CFT, nhấn mạnh sự ủng hộ của bà dành cho người nhập cư, cộng đồng LGBT và các gia đình lao động.
