“Tính giao thoa của queer” — Sách của Nizara Hazarika và Namrata Pathak về người LGBTQ+, đẳng cấp và văn hóa ở Nam Á

Ngày 19 tháng 7 năm 2026, nhà xuất bản học thuật Anh quốc Routledge đã phát hành bằng tiếng Anh tuyển tập chuyên khảo Queer Intersectionality: Voices, Struggles, and Identities in South Asia. Tác phẩm do hai học giả người Ấn Độ Nizara Hazarika và Namrata Pathak đồng chủ biên và cùng biên soạn, nằm trong chuỗi ấn phẩm South Asian Literature in Focus.

Nizara Hazarika là phó giáo sư tại Khoa Sau đại học về Tiếng Anh thuộc Trường Cao đẳng Sonapur ở bang Assam, chuyên nghiên cứu về giới, tính dục, văn học nữ giới và nghiên cứu khuyết tật (disability studies). Namrata Pathak là phó giáo sư tại Khoa Tiếng Anh thuộc Đại học North-Eastern Hill (NEHU) ở Meghalaya, tác giả của các công trình về văn học Đông Bắc Ấn Độ và từng là nghiên cứu sinh Charles Wallace India Trust tại SOAS Đại học London. Mục tiêu trọng tâm của cuốn sách là giải thực dân hóa lý thuyết queer: vượt qua các khuôn mẫu nhận thức luận phương Tây để phân tích tính dục qua thực tiễn Nam Á, nơi căn tính giới đan xen chặt chẽ với hệ thống đẳng cấp, tôn giáo, giai cấp và vị trí địa lý.

Cuốn sách khảo sát đời sống và diễn ngôn văn hóa của cộng đồng queer tại Ấn Độ, Bangladesh, Pakistan, Nepal, Sri Lanka và Afghanistan qua lăng kính phê bình văn học, nhân văn số, nghiên cứu văn hóa và dân tộc học. Trong phần đầu, các tác giả phân tích văn bản tiền thực dân và thần thoại để chứng minh cội nguồn lịch sử của sự linh hoạt giới trong khu vực. Các hiện tượng chuyển đổi giới tính trong kinh điển Phật giáo Pali (đặc biệt là giới luật Vinayapiṭaka) cùng hình tượng Ila trong Ramayana và Shikhandi trong Mahabharata được mổ xẻ chi tiết. Sách cũng dành sự chú ý đặc biệt đến các cộng đồng truyền thống như hijra ở Ấn Độ, Bangladesh và tục lệ bacha posh ở Pakistan, Afghanistan, cảnh báo việc áp đặt cơ học các thuật ngữ y sinh phương Tây.

Phần thứ hai nghiên cứu sự hiện diện văn hóa và các hình thức phản kháng trong không gian công cộng. Bằng phương pháp khai phá văn bản (text mining), các nhà nghiên cứu đã tái hiện ngôn ngữ và những mối quan tâm cốt lõi của cộng đồng LGBTQIA+ Nam Á. Các chương sách theo dõi quá trình xây dựng không gian số an toàn trước sự trỗi dậy của làn sóng bảo thủ, đồng thời làm sáng tỏ hoàn cảnh của các nhà hoạt động Bangladesh sau vụ sát hại các sáng lập viên tạp chí Roopbaan năm 2016. Về điện ảnh, tác phẩm phân tích thủ thuật queerbaiting trong phim tiếng Malayalam ở Kerala và sự phát triển của chủ thể đồng tính nữ trong điện ảnh Bengal thế kỷ 21.

Phần cuối cùng tập trung vào việc vượt qua ranh giới không gian và chuẩn mực xã hội. Tác phẩm phân tích các chiến dịch dân sự như phong trào đòi nhà vệ sinh trung tính tại Assam (#NoMoreHoldingMyPee), song song với việc nghiên cứu các tiểu thuyết của Shyam Selvadurai (Funny Boy), R. Raj Rao (The Boyfriend), Devdutt Pattanaik (The Pregnant King), Nemat Sadat (The Carpet Weaver) và hồi ký của nhà văn Nepal Niranjan Kunwar. Các nghiên cứu này làm sáng tỏ tính dễ bị tổn thương của nam giới trước chiến tranh và di cư, mở ra thảo luận về bạo lực giữa các bạn đời đồng giới và đề xuất đối thoại giữa phong trào queer và các định chế tôn giáo.