ABD'de Erkekler İçin Zorunlu Çıplak Yüzmenin Tarihi

ABD’de 19. yüzyılın sonlarından 1970’lere (ve bazı yerlerde 1980’lere) kadar, erkek çocukların ve yetişkin erkeklerin kapalı havuzlarda çıplak yüzmeleri zorunluydu.

Bu gelenek, katı bir hijyen önlemi olarak ortaya çıktı ve zamanla normal okulları, seçkin üniversiteleri ve YMCA (Genç Erkekler Hristiyan Birliği) spor merkezlerini kapsayacak şekilde yayıldı. Tıbbi kurallar giderek “musküler Hristiyanlık” ideolojisi ve vatansever sloganlarla iç içe geçti.

Ancak en şaşırtıcı olanı, zorunlu çıplaklığın olduğu bu tamamen erkeklere özgü ortamın, eşcinsel ilişkilerin ABD’de yasalarca ağır biçimde cezalandırıldığı bir dönemde, eşcinsel erkeklerin tanışması için farkında olmadan devasa bir ağ yaratmış olmasıdır.

Havuzlardan Önce Erkekler Çıplak Yıkanırdı

Kapalı havuzlar ortaya çıkmadan önce, Amerikalı erkekler genellikle nehirlerde ve göllerde çıplak yıkanırdı. Siyasetçiler bile bundan keyif alırdı: örneğin, 1820’lerde 55 yaşındaki ABD Başkanı John Quincy Adams, Potomac Nehri’nde düzenli olarak uzun çıplak yüzüşler yapardı.

Bu durum sanata da yansıdı: 1885’te Amerikalı ressam Thomas Eakins, bir gölde çıplak erkekleri tasvir eden The Swimming Hole (Yüzme Yeri) adlı tabloyu yaptı. O dönemde bu homoerotik konu ona pahalıya patladı: sponsor tabloyu reddetti ve sanatçı güzel sanatlar akademisinden kovuldu.

İlk Havuzlar Kirliydi

Şehirler 19. yüzyılda büyüdükçe işçiler bu alışkanlığı metropollere taşıdılar: New York’ta doğrudan Hudson Nehri’nde kitlesel olarak çıplak yıkanıyorlardı. Yetkililer bu uygulamayı kontrol altına almaya ve kapalı mekânlara taşımaya çalıştılar.

1868’de Boston’da ilk belediye havuzu açıldı. İlk kapalı eğlence havuzu ise 1885’te Brooklyn’de, ABD’nin en büyük dini örgütlerinden biri olan ve binalarında tarihsel olarak spor salonları, havuzlar ve şehre yeni gelen gençler için ucuz yatakhaneler barındıran YMCA’nın bir binasında ortaya çıktı.

İlk havuzlar sağlık açısından tehlikeliydi: su filtrelenmiyor, sadece haftada birkaç kez boşaltılıyordu. Su arıtma pompaları ancak 1910 civarında, klorlama ise 1913’ten itibaren ortaya çıkmaya başladı. Bundan önce, durgun kirli su kolera ve çocuk felci salgınlarına yol açma tehdidi taşıyordu, bu nedenle sıkı güvenlik önlemleri gerekiyordu.

Mayolar Neden Yasaklandı

Filtrelerin en büyük düşmanı, o yıllarda yaygın olan yünlü mayolardı. Yün, sokak bakterilerini taşıyor ve dökülen lifleri pompaları hızla tıkıyordu. Pamuklu kumaşlar da uygun değildi çünkü çok fazla klor emiyor ve suyun kimyasal bileşimini bozuyordu.

En basit ve en ucuz çözüm, erkek mayolarının tamamen yasaklanmasıydı. 1926’da Amerikan Halk Sağlığı Derneği (American Public Health Association) resmi bir kural yayınladı:

“Sadece erkekler tarafından kullanılan kapalı havuzlarda kıyafetsiz yüzme zorunlu kılınmalıdır. Sadece kadınlar tarafından kullanılan kapalı havuzlarda mayolar mümkün olan en basit türden olmalıdır.”

— Amerikan Halk Sağlığı Derneği

Suya girmeden önce tüm yüzücülerin tamamen çıplak halde sabunla yıkanması gerekiyordu. Tasarım mühendisi William Paul Gerhard 1922’de, çıplak ziyaretçilerin cilt hastalıkları açısından tıbbi muayenesinin en kolay okullarda, ordu hamamlarında ve YMCA merkezlerinde organize edilebileceğini yazdı.

Ancak kadınlara tamamen farklı bir yaklaşım uygulandı. Kızlara, okulların derslerden sonra çamaşırhanelerde özenle sterilize ettiği mütevazı pamuklu mayolar verildi. 1958 tarihli bir beden eğitimi ders kitabında açıkça şöyle yazıyordu: “Kızların sterilize edilmiş mayolar giymesine izin verilir… erkekler için çıplak yüzme zorunludur.”

Çıplaklık Erkeklikle Nasıl İlişkilendirildi

Tıbbi argümanlar, o dönemde popüler olan “musküler Hristiyanlık” ideolojisiyle uygun bir şekilde örtüştü. Bu, sporun ve sıkı fiziksel disiplinin ruhu arındırdığına ve sağlıklı bir bedenin Tanrı’nın tapınağı olduğuna inanan etkili bir Protestan hareketiydi.

Organizatörler havuzları, şehir sakinlerine Hristiyan değerlerini ve özdenetimi aşılamanın bir yolu olarak gördüler. Çağdaş Amerikalı araştırmacı Brian Hoffman, 2015 tarihli Naked: A Cultural History of American Nudism adlı kitabında şöyle açıklıyor:

“Çıplak beden ve kıyafetsiz yüzmek kendi başlarına günah sayılmıyordu. Ve tüm bunlar Hristiyan sancağı altında var oldu.”

— Brian Hoffman

Okullarda bu tür katı kurallar, askerlik öncesi “erkek karakterinin sertleştirilmesi” olarak haklı gösterildi. İkinci Dünya Savaşı yıllarında ise çıplak yüzmek adeta vatansever bir görev haline geldi: kumaş kıtlığı nedeniyle malzemeler askeri üniformalara ve paraşütlere gidiyordu, bu nedenle mayodan vazgeçmek cepheye yardım olarak sunuldu.

Uygulamanın Yaygınlığı: Okullar ve Sarmaşık Ligi (Ivy League)

Kıyafetsiz yıkanmak birçok ABD okulu için sıradan bir durum haline geldi. 1930’lar ile 1950’ler arasındaki yerel gazetelerde bu konu hakkında sıradan bir tonla yazıldı: yüzücülerin fotoğraflarını yayımladılar ve derslerde mayonun kesinlikle yasak olduğunu hatırlattılar.

Çoğu zaman bu norm, sadece para harcama konusundaki isteksizlikle sürdürüldü. Örneğin 1973’te, Minnesota eyaletindeki bir şehrin okul kurulu, iki buçuk bin erkek çocuk için mayo satın almanın çok pahalı olduğuna karar vererek ilkokul öğrencileri için bu kuralı kaldırmayı reddetti.

Amerika’nın önde gelen seçkin üniversitelerinde — Yale, Harvard ve Cornell (sözde “Sarmaşık Ligi"nde) — bu kural birinci sınıf öğrencileri için zorunlu bir teste dönüştü: derslere kabul edilmek için, acil bir durumda donanmada hayatta kalmaya hazır olduklarını kanıtlayarak belirli bir mesafeyi çıplak yüzmek zorundaydılar.

Yale Üniversitesi’nde öğrenciler, hijyenik bir işlem olarak, havuza girmeden önce bacaklarının arasına aşağıdan yukarıya basınçlı su fışkırtan özel bir cihazın üzerinden geçmek zorundaydılar. Cornell’de yüzme testi en az 1970’lerin sonuna kadar çıplak olarak yapıldı. Hatta ünlü kimyager ve Nobel ödüllü Linus Pauling’in yüzme bilmediği için testi onun yerine geçmesi adına çıplak bir dublör tuttuğuna dair bir öğrenci efsanesi bile vardı.

YMCA Nasıl Geyler İçin Gizli Bir Yer Haline Geldi

İronik bir şekilde, eşcinsel ilişkilerin hapis cezası tehdidi taşıdığı bir dönemde Amerika’da eşcinsel erkekler için ana “güvenli liman” tesadüfen ortak duşları, soyunma odaları ve ucuz odalarıyla Hristiyan YMCA merkezleri oldu.

Daha yüzyılın başında, derneğin bazı yöneticileri yıllarca birlikte yaşayarak güçlü eşcinsel birliktelikler kurdular (o zamanlar bunlara “Boston evlilikleri” deniyordu).

Zorunlu çıplaklığın olduğu duşlar, geçici ilişkiler (cruising olarak bilinir) aramak için mükemmel bir paravan görevi gördü. Zaman zaman skandallar patlak verdi: 1912’de Portland’daki basın, saygın YMCA ziyaretçilerini açıkça kitlesel “sodomi” ile suçladı ve 1919’da Newport deniz üssünde benzer bir skandal patlak verdi. YMCA yönetimi geyleri yakalayıp atmaya çalıştı, ancak resepsiyon çalışanları (aralarında çok sayıda eşcinselin de bulunduğu) genellikle buna göz yumdu.

Bu gizli kültür, tarihçi George Chauncey’nin Gay New York adlı kitabında ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Ziyaretçiler YMCA kısaltmasını şaka yollu “Why I’m So Gay” (“Neden Bu Kadar Geyim”) olarak açıyorlardı ve 1978’de efsanevi disko grubu The Village People, bu yeraltı gey sembolünü dünya çapında bir pop hitine ve Donald Trump’ın en sevdiği şarkıya dönüştüren “Y.M.C.A.” şarkısını yayımladı.

Bu imaj derneğin peşini on yıllarca bırakmadı. 2012’de bile Michael Keister adlı bir ziyaretçi Kuzey Carolina’daki bir YMCA şubesine dava açtı. “Hristiyan aile değerleri” tabelasının arkasında, erkek soyunma odalarında bizzat açık sekse tanık olduğu bir “gey genelevi” saklandığından şikayet etti (mahkeme daha sonra bu davayı reddetti).

Her Şey Neden Sona Erdi

Çıplak yüzme geleneği nihayet 1960’larda gerilemeye başladı. O zamana kadar bilim insanları sudaki kloru hassas bir şekilde düzenlemeyi öğrenmişlerdi ve dökülen yünün yerini, çabuk kuruyan ve filtreleri bozmayan hafif sentetik naylon aldı. Ana sağlık argümanı kendiliğinden ortadan kalktı ve 1962’de doktorlar çıplak yüzme tavsiyesini ulusal yönergelerden çıkardılar.

Bir diğer büyük darbe, 1972 tarihli ABD eğitimde cinsiyet eşitliği federal yasası (Title IX olarak bilinir) tarafından vuruldu. Okulların erkekler ve kızlar için ortak beden eğitimi dersleri düzenlemesini zorunlu kıldı, bu da kıyafetsiz yüzmeyi imkânsız hale getirdi: tüm öğrenciler mayo giymek zorunda kaldı.

1980 yılına gelindiğinde, büyük şehirlerdeki (örneğin Chicago) devlet okulları bu uygulamayı tamamen kaldırmıştı. Ancak bazı özel erkek kulüplerinde bu norm 1980’lerin ortalarına kadar varlığını sürdürdü — ki bu bazen trajik bir şekilde sonuçlanıyordu: kapalı topluluklarda çocukların çıplaklığı, antrenörlerin tacizlerini kolaylaştırıyordu.

Ayrıca 1960’larda ve 1970’lerde toplumun bedene yönelik tutumu derinden değişti. Daha önce bir grup çıplak genç spor masumiyetinin bir sembolü olarak algılanırken, yetişkin erkek dergilerinin artan popülaritesiyle birlikte kamusal çıplaklık sıkı bir şekilde seksle ilişkilendirildi.

Aynı dönemde LGBT hareketi hakları için mücadele etmeye başladı ve yeraltından çıktı: ülke çapında yasal gey barlar açılmaya başladı ve erkeklerin artık YMCA duşlarında saklanmasına gerek kalmadı. 1990’larda, son muhafazakâr üniversiteler ve seçkin kulüpler de zorunlu erkek çıplaklığından kesin olarak vazgeçti.

Telegram kanalımıza abone olun (Rusça): Urania. Telegram Premium ile gönderileri uygulama içinde çevirebilirsiniz. Premium olmadan da birçok gönderi web sitemize bağlantı içerir; sitede dili değiştirebilirsiniz — yeni yazıların çoğu baştan itibaren birden fazla dilde yayımlanır.