Porto Riko, Trans Bireylerin Kamusal Tuvaletleri Kullanmasını Yasakladı

Şubat ayının sonlarında Porto Riko Valisi Jenniffer González-Colón, HB 165 sayılı yasayı imzaladı. Yasa, trans bireylerin doğumda atanan cinsiyetlerine uymayan kamusal tuvaletleri kullanmasını yasaklıyor. İhlal edenler 15.000 dolara kadar para cezasıyla karşı karşıya kalacak.

Yasak, Porto Riko Üniversitesi de dahil olmak üzere tüm devlet binalarında geçerli olacak. Belge, cinsiyete göre ayrılmış çok kişilik tuvaletlerin bulunmasını zorunlu kılıyor ve devlet kurumlarında cinsiyetsiz tuvaletlerin kurulmasını açıkça yasaklıyor.

Bağımsız gazeteci Alexandra Vaca’ya göre yasa tasarısı, Temsilciler Meclisi’nde 37 ve Senato’da 21 oyla kabul edildi. Sırasıyla on bir ve beş milletvekili ret oyu verdi. Bir hükümet basın bülteni, yeni düzenlemelerin ABD Başkanı Donald Trump’ın 14168 sayılı Kararnamesi ile uyumlu olduğunu belirtiyor.

Yasanın yazarları, yasağı kadınları koruma ihtiyacına dayandırıyor. Metinde, cinsiyetsiz tuvalet savunucularının, kadın kılığına giren erkeklerin saldırı düzenlemek için kadın tuvaletlerine girdiği vakaları görmezden geldiği iddia ediliyor. Argüman olarak yasa, Pennsylvania Üniversitesi yüzücülerinin ifadelerine atıfta bulunuyor. Yüzücüler, 2021–2022 sezonunda trans sporcu Lia Thomas’ın davranışlarından şikayetçi olmuşlardı. Lia Thomas hiçbir zaman cinsel saldırı ile suçlanmadı. Ayrıca yasa, okullardaki saldırılarla ilgili sağcı medya raporlarına dayanıyor.

Araştırmalar ise farklı bir istatistik sunuyor. Williams Enstitüsü’nün Şubat 2025 tarihli araştırmasına göre trans bireyler, doğumda atanan cinsiyetlerine uygun tuvaletleri kullanmaya zorlandıklarında orantısız bir şekilde tacize uğruyor. 2021 yılında aynı enstitü, trans bireylerin şiddet suçlarının mağduru olma ihtimalinin natrans (cisgender) bireylere göre dört kat daha fazla olduğunu buldu. Birleşik Krallık merkezli savunuculuk grubu TransLucent, 2022-2024 yılları arasında kadın tuvaletlerindeki trans kadınlarla ilgili şikayetleri analiz etti ve bu tür vakaların son derece nadir olduğu sonucuna vardı.

Hükümet, toplanan para cezalarını Tecavüz Mağdurlarına Yardım Merkezi’ne (CAVV) yönlendirmeyi planlıyor.

Porto Riko, böyle bir yasağı yürürlüğe koyan ilk ABD bölgesi oldu. Geçen yıl González-Colón, 21 yaşın altındaki trans bireyler için cinsiyet uyum tıbbi bakımını yasaklayan ve 15 yıla kadar hapis cezası öngören başka bir kısıtlayıcı yasayı imzalamıştı.

Olay büyük medyada neredeyse hiç yer almadı. Alexandra Vaca bunu, yasanın imzalandığı gün Kansas eyaletinin trans bireylerin sürücü belgelerini iptal etmeye başlamasına bağlıyor.