1990'ların ABD Drag Kültürü Dergisi Dragazine Dijitalleştirilerek Erişime Açıldı
Ekim 2026’da Amerikalı yayıncı ve performans sanatçısı Freddie Bercovitz, 1991-1997 yılları arasında Los Angeles’ta yayımlanan bağımsız drag dergisi Dragazine’in arşivinin dijitalleştirilmesini tamamladı. Projenin yayımlanmış on tarihî sayısı yüksek çözünürlükte taranarak kâr amacı gütmeyen dijital kütüphane Internet Archive üzerinden kamuoyunun ücretsiz erişimine sunuldu.
Amerikan yayın organı LGBTQ Nation‘ın haberine göre Dragazine, 1980’lerin sonu ve 1990’ların başında kuir bağımsız yayıncılık ve fanzin hareketinin altın çağında ortaya çıktı. Lois Commondenominator sahne adıyla tanınan Freddie Bercovitz, meslektaşı Ken Newelt ile birlikte yayını sekiz sayfalık siyah-beyaz bir fanzin olarak başlattı. «Cadılar Bayramı Tutkunları ve Aradakiler İçin Dergi» (The Magazine for Halloweeners and Inbetweeners) alt başlığıyla yola çıkan yayın, masaüstü yayıncılık teknolojisinin gelişmesiyle kısa sürede ABD genelinde dağıtılan kuşe kâğıtlı, tam renkli bir dergiye dönüştü.
On sayısı boyunca Dragazine, drag sanatının televizyon formatlarına dönüşmeden önce kulüp yeraltı kültürünün ve dayanışmasının merkezinde yer aldığı bir dönemi kayıt altına aldı. Dergide Charles Pierce, Jackie Beat, Karen Dior, yönetmen Chi Chi LaRue ve yeraltı ikonu Vaginal Davis gibi hiciv ve sahne sanatının öncülerinin yanı sıra geleceğin pop ikonları da yer aldı: RuPaul, 1992 yılındaki üçüncü sayıda, dünyaca ünlü «Supermodel» şarkısının çıkışından önce dergiye röportaj vermişti. Yayın ayrıca New York’taki drag king sahnesini (erkek kılığına giren kadın sanatçılar), Club Casanova ve Kaliforniya’daki Dragstrip 66 partilerini ayrıntılı olarak işledi; HIV ile mücadele yardım geceleri, karikatürler ile makyaj ve kostüm ipuçlarına sayfalarında yer verdi.
Bercovitz, dijitalleştirmenin amacının bu alt kültürün mirasını araştırmacılar ve gelecek kuşaklar için muhafaza etmek olduğunu ifade etti. Sayfalar taranırken dönemin baskı hataları düzeltildi, ancak orijinal sayfa düzeni, siyah-beyaz fotoğraflar ve renkli sayfalar titizlikle korundu. Derginin Internet Archive platformundaki dijital sürümünün yanı sıra, tüm sayılarının eksiksiz basılı koleksiyonu ABD Kongre Kütüphanesi’nin kalıcı arşivine dahil edildi.
1980’ler ve 1990’ların bağımsız fanzin hareketi kuir medya tarihi açısından belirleyici bir rol üstlendi: Dragazine ile eş zamanlı olarak Los Angeles’ta Vaginal Davis’in fotokopi fanzinleri (Fertile La Toyah Jackson Magazine dahil), New York’ta Linda Simpson’ın My Comrade zini ve Pittsburgh’da Olivia Edith’in feminist yayını Planet Drag King dağıtılıyordu. Alternatif kitapçılar ve kulüpler aracılığıyla sağlanan bu bağımsız dağıtım, sanatçıların ana akım medyanın sansüründen uzak kendi kültürlerini inşa etmelerini sağladı.
Daha önce «Uránia», LGBTİ+ hafızasının korunmasına yönelik önemli adımları aktarmıştı: New York Halk Kütüphanesi’nin GMHC sözlü tarih arşivini bünyesine katması, ACT UP Sözlü Tarih Projesi’nin 25. yılı ve Florida’daki Stonewall Ulusal Müzesi ve Kütüphanesi’ne sağlanan fon tartışmaları bu kapsamda yer alıyordu.
