Birleşik Krallık'ta Yeşiller Partisi 'anne ve baba' ile 'eşcinsel' kelimelerinin kullanımından kaçınılmasını tavsiye etti

Ekim 2026 başında Birleşik Krallık’ta, İngiltere ve Galler Yeşiller Partisi (GPEW) üyeleri için hazırlanan kapsamlı bir kapsayıcı dil rehberi kamuoyuna yansıdı. Inclusive Terminology Guidance (Kapsayıcı Terminoloji Rehberi) başlıklı belgede parti aktivistlerine, „anne ve baba“ gibi geleneksel aile tanımları yerine „ebeveynler ve bakım verenler“ ifadesini kullanmaları ve ikili cinsiyet sistemine dahil olmayan (non-binary) bireyleri dışladığı gerekçesiyle „eşcinsel“ (homosexual) ile „transeksüel“ kelimelerinden kaçınmaları tavsiye ediliyor.

Aile terimlerinin yanı sıra kılavuzda, cinsiyet belirten meslek ve unvan adlarının bırakılması salık veriliyor: „başkan“ (chairman) veya „kadın polis memuru“ (policewoman) yerine tarafsız chair ve police officer sözcüklerinin tercih edilmesi isteniyor. Tavsiyeler yaş ve etnik köken kategorilerini de kapsıyor: „yaşlılar“ (elderly) ifadesi uygunsuz bulunurken, siyah, Asyalı ve etnik azınlıkları niteleyen BAME kısaltması yerine, farklı toplulukların özgün deneyimlerini tek bir başlık altında toplamamak adına „küresel çoğunluk“ (global majority) kavramı öneriliyor. Ayrıca rehberde, ruh sağlığı sorunlarına yönelik önyargıları pekiştirdiği gerekçesiyle „deli“ (nutter) ve „kaçık“ (lunatic) gibi argo ifadelerden uzak durulması gerektiği belirtiliyor.

Kılavuzda, kapsayıcı iletişim kurma yönünde samimi bir çaba gösterildiği sürece münferit dil sürçmelerinin hoş karşılanabileceği belirtilse de kesin bir uyarıya yer veriliyor: Önerilen terminolojiyi benimsemeyi kasten veya sürekli olarak reddetmek taciz (harassment) sayılabilecek ve partinin etik kurallarının yanı sıra eşitlik mevzuatının ihlali olarak değerlendirilebilecek. İngiliz yayın kuruluşu LBC’nin aktardığına göre , Yeşiller Partisi sözcüsü sansür suçlamalarını reddetti: „Bu, eşitlik konusuna ciddiyetle yaklaşan pek çok kurumda kullanılan standart ve mevcut bir eğitim belgesidir. Yalnızca bir kılavuzdur, başka bir şey değildir.“

Belgenin sızması Britanya siyasetinde ve kamuoyunda tartışmalara yol açtı. Yazar J.K. Rowling, X platformunda yaptığı paylaşımda yeni kurallarla alay ederek, „Cinsiyetini değiştirmemiş ve birçok eşcinseli tanıyan, üç genç evlat sahibi yaşlı bir anne olarak; bedensel engelsiz ve cinsel tercihi olan kanaatim şudur ki, Yeşiller tamamen kafayı yemiş durumda“ ifadelerini kullandı. Muhafazakâr Parti Genel Başkanı Kevin Hollinrake ise Yeşiller yönetimini vatandaşların gündelik konuşma dilini denetlemeye çalışmakla ve sıradan insanların meselelerinden kopuk ideolojik kavgalar yürütmekle suçladı.

İngiltere ve Galler Yeşiller Partisi, temelleri 1970’li yıllara dayanan ve bugünkü kurumsal yapısını 1990’da kazanan bir çevre hareketidir. Zack Polanski’nin Eylül 2025’te genel başkanlığa seçilmesinin ardından partinin üye sayısı sol aktivistlerin katılımıyla 200 bini aşsa da teşkilat içinde toplumsal cinsiyet beyanı, kadınların biyolojik cinsiyete dayalı hakları ve parti içi ifade özgürlüğü konusundaki fikir ayrılıkları derinleşti.

Daha önce «Uránia», İngiliz hak savunucusu LGB Alliance’ın Muhafazakâr Parti kongresine katılarak gey ve lezbiyenlerin biyolojik cinsiyete dayalı haklarını savunmasını ve kamuoyu araştırma şirketi YouGov’un Britanya halkının cinsel azınlıklara yönelik yaklaşımlarını inceleyen anketini haberleştirmişti.