Mauritius adasında insan hakları savunucuları eşcinsel evliliklerin yasallaşmasını istedi
Ekim 2026 başında uluslararası sivil toplum kuruluşu İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch), Doğu Afrika açıklarındaki ada ülkesi Mauritius parlamentosuna seslenerek aynı cinsiyetten çiftlerin evlilik hakkının yasalarla güvence altına alınması çağrısında bulundu. Bu çağrı, Mauritius Ulusal İnsan Hakları Komisyonu’nun (NHRC), nüfus müdürlüklerinin eşcinsel evlilik başvurularını reddetmesinin ayrımcı olduğunu ve mevcut yasalarda buna bir dayanak bulunmadığını tespit ettiği resmi raporunun ardından geldi.
Human Rights Watch’un AllAfrica portalında yayımlanan açıklamasına göre komisyon, nikah başvurusu yetkililerce reddedilen iki hemcins çiftin yaptığı resmi şikayetler üzerine inceleme başlattı. Kamuya açık oturumlarda başvuru sahipleri ve LGBT topluluğu mensupları, yasal tanınma eksikliğinden kaynaklanan somut zorlukları aktardı: miras haklarından mahrumiyet, ortak vergi beyannamesi verememe, yabancı eşlerin ikamet işlemlerindeki engeller ve hastane acillerinde eş adına tıbbi karar alma yetkisinin bulunmaması.
Komisyon, Mauritius Medeni Kanunu’nun tarafsız bir dille kaleme alındığını ve aynı cinsiyetten iki kişinin evlenmesini açıkça yasaklamadığını, dolayısıyla bu çiftlerin evlilikten dışlanmasının cinsel yönelime dayalı bir ayrımcılık teşkil ettiğini vurguladı. Bu kapsamda NHRC, yasal ayrımcılığı ortadan kaldırmak üzere bir hükümet komitesi kurulmasını tavsiye etti. Human Rights Watch temsilcileri ise artık inisiyatifin Mauritiuslu yasa koyucularda olduğunu ve eşitlik haklarının yasayla tescil edilmesi gerektiğini belirtti.
Mauritius hukuk sistemi son yıllarda LGBT hakları konusunda dikkat çeken ilerlemelere sahne oldu: 2008 yılında kabul edilen Eşit Fırsatlar Yasası ile iş, eğitim ve barınma alanlarında cinsel yönelim ayrımcılığı yasaklanmış, Ekim 2023’te ise Yüksek Mahkeme eşcinsel ilişkileri suç sayan sömürge dönemi yasasını anayasaya aykırı bularak iptal etmişti. Afrika kıtasında evlilik eşitliğini tamamen yasallaştıran tek ülke Güney Afrika Cumhuriyeti olmayı sürdürse de benzer hukuki tartışmalar kıtanın diğer ülkelerinde de güç kazanıyor.
Mauritius Ulusal İnsan Hakları Komisyonu (NHRC), BM Paris İlkeleri doğrultusunda kurulan, temel hak ve özgürlüklerin korunmasını denetleyen, vatandaş şikayetlerini inceleyen ve hükümet ile meclise tavsiyelerde bulunan bağımsız bir kamu denetim organıdır.
Daha önce Urania, komisyonun raporunun ardından OUT Moris adlı yerel hak örgütünün başlattığı evlilik eşitliği kampanyasını ayrıntılarıyla aktarmıştı. Yayın organı ayrıca Yeşil Burun Adaları’nın (Cabo Verde) bölgesel Eşitlik Endeksi’nde zirveye yerleştiğini ve Botsvana’daki eşcinsel birliktelikler hakkındaki yargı süreçlerini ele almıştı.
