Hollanda’da öğrencilerin eşcinselliğe olumlu yaklaşımı geriledi. Bu arada ortaöğretim öğrencilerinin %32’si göç bağlantılı, ileri yaştaki ergenlerin %15’i Müslüman

Hollandalı öğrenciler arasında eşcinselliğe olumlu yaklaşanların oranı 2021 ile 2025 arasında keskin biçimde düştü. 21 Eylül 2026’da yayımlanan ulusal HBSC raporuna göre ortaöğretimdeki 12–16 yaş erkek öğrencilerde oran %40’tan %22’ye, kız öğrencilerde ise %78’den %51’e geriledi.

Araştırmayı Hollanda Sağlık, Refah ve Spor Bakanlığı’nın finansmanıyla Utrecht Üniversitesi ve Trimbos Enstitüsü yürüttü. Son analiz 12–16 yaşındaki 5.103 ortaöğretim öğrencisini ve ilkokulun son sınıfındaki 1.510 öğrenciyi kapsadı. “Olumlu yaklaşım” üç ifadeyle ölçüldü: Eşcinsel gençlerin katılımcının arkadaşı olup olamayacağı ve iki erkeğin ya da iki kızın öpüşmesini iğrenç bulup bulmadığı. 2025’te ortaöğretim öğrencilerinin %36,5’i olumlu, %15’i olumsuz puan aldı. Gey ve lezbiyen öğrencilerin okulda yönelimleri hakkında açık olabileceğini düşünenlerin oranı %59,6’dan %44,9’a indi.

HBSC örnekleminde ortaöğretim öğrencilerinin %28,4’ü, yazarların tanımıyla en az bir ebeveyni Hollanda dışında doğmuş olan “göç kökenli” gruptaydı; bu grubun %72’si Hollanda’da doğmuştu. Eşcinselliğe olumlu yaklaşım göç kökenli öğrencilerde %31, diğerlerinde %40,1 olarak ölçüldü. Okulda eşcinsellik hakkında açık olunabileceğini düşünenlerin oranı sırasıyla %39,7 ve %47’ydi.

Daha geniş idari veriler biraz farklı bir oran veriyor. Hollanda İstatistik Kurumu CBS’nin geçici verilerine göre 2025/26’da 919.810 ortaöğretim öğrencisinin %20,4’ü Hollanda’da doğmuş ancak en az bir ebeveyni yurt dışında doğmuştu; %11,9’u ise kendisi yurt dışında doğmuştu. İki grup birlikte %32,3 ediyor. CBS’nin ayrı bir din araştırmasına göre 2025’te 15–18 yaşındaki ülke sakinlerinin %15’i kendisini İslam’a, %14’ü Protestanlığa, %6’sı Katolikliğe bağlı sayarken %58’i herhangi bir dine bağlı değildi. Bu veriler yalnızca öğrencileri değil, bu yaş grubundaki tüm sakinleri kapsıyor; HBSC katılımcıların dinini kaydetmedi.

HBSC yazarları, düşüşün hem göç kökenli hem de diğer ergenlerde görüldüğünü ve ilk grubun 2021 ile 2025 örneklemlerindeki payının benzer olduğunu belirtiyor. Dolayısıyla çalışma, genel değişimin nedeni olarak göçü ya da dini göstermiyor. Eğitim türüne göre de fark vardı: Daha mesleki vmbo-b/k programlarında olumlu puan alanların oranı %27,8, akademik vwo programında %45,9’du.

HBSC’nin baş araştırmacısı ve Utrecht Üniversitesi profesörü Gonneke Stevens, RTL Nieuws’e sonucun kamusal tartışmanın sertleştiği bir ortamda ortaya çıktığını söyledi; ancak araştırma belirli bir neden saptamadı. Okuldaki GSA koordinatörü Rozanne Vleugel ise ayrıca çevrimiçi “manosfer” etkisine işaret etti.

Hollanda Başbakanı Rob Jetten 25 Eylül’de bazı aşırıcı İslami gruplarda, camilerde ve okullarda hoşgörüsüzlük bulunduğunu, ancak düşüşü yalnızca Avrupa dışı kökenlilere bağlamanın aşırı basitleştirme olacağını söyledi. Sosyal medyadaki düşmanca içerik ve algoritmaları da andı. Hükümet okullar ve platformlar için önlemler hazırlıyor. Diğer ülkelerde 2025/26 HBSC veri toplama süreci sürdüğünden uluslararası karşılaştırma henüz yapılamıyor.