Rus İstinaf Mahkemesi, Eşitlik İçin Heteroseksüeller ve LGBT İttifakı'nın Nihai Yasağını Onadı
24 Eylül 2026 tarihinde Sankt Petersburg’daki İkinci Genel Yetkili İstinaf Mahkemesi, insan hakları hareketi Eşitlik İçin Heteroseksüeller ve LGBT İttifakı’nın istinaf başvurusunu reddederek, örgütün „aşırılıkçı“ ilan edilmesi ve Rusya genelinde tüm faaliyetlerinin yasaklanmasına ilişkin ilk derece mahkemesi kararını onayladı. İttifak tarafından yapılan açıklamaya göre, Sankt Petersburg Şehir Mahkemesi’nin 23 Haziran 2026 tarihli hükmü kesinleşerek yürürlüğe girdi. Önümüzdeki günlerde Rusya Adalet Bakanlığı ve mali izleme kurumu Rosfinmonitoring, örgütü yasaklı aşırılıkçı yapılar kütüğüne ve ilgili kişi listelerine ekleyecek.
Yargı kararının kesinleşmesi, hareket adına herhangi bir faaliyete devam edilmesinin, bilgilendirici materyallerinin dağıtılmasının, sembollerinin kullanılmasının veya örgütle alenen ilişki kurulmasının Rusya Ceza Kanunu’nun 282.2 maddesi kapsamında suç sayılacağı anlamına geliyor. Bu madde uyarınca aşırılıkçı bir örgüte katılmak iki ila altı yıl, faaliyetlerini organize etmek ise altı ila on yıl arasında hapis cezası gerektiriyor. İstinaf duruşması, dava dosyasına „çok gizli“ derecesi verilmesi nedeniyle basına ve kamuoyuna kapalı yapıldı; Adalet Bakanlığı’nın dava dilekçesinin tamamına yalnızca yetkili avukatlar erişebildi. Mahkeme, sürece ilgili üçüncü kişi sıfatıyla Sankt Petersburg’lu aktivist Aleksey Sergeyev’i dahil etti.
Yasak davası, Mayıs 2026’da Adalet Bakanlığı’nın Sankt Petersburg ve Leningrad Bölgesi Genel Müdürlüğü tarafından açılmıştı. Dava gerekçesinde resmi makamlar, kuruluşun faaliyetlerinin „temel geleneksel Rus manevi ve ahlaki değerlerini yok etmeyi“ hedeflediğini ve „anayasal düzenin temellerine tehdit oluşturduğunu“ ileri sürdü. Kanıt olarak grubun Telegram kanalındaki paylaşımları, geçmiş yıllarda düzenlenen barışçıl sokak eylemleri, LGBTİ+ kişilerin yaşam öyküleri, kitap ve film tavsiyeleri ile zorunlu „yabancı ajan“ uyarısının bulunmayışı gösterildi. Hareketi temsil eden ve hukuki stratejiyi yürüten Birinci Daire (Pervıy Otdel) insan hakları projesinin avukatları, kararı barışçıl ayrımcılık karşıtı çalışmalara yönelik siyasi amaçlı bir tasfiye olarak niteledi. Savunma, Üçüncü Genel Yetkili Temyiz Mahkemesi’ne temyiz başvurusunda bulunacağını ve iç hukuk yollarının tükenmesinin ardından Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi’ne başvuracağını açıkladı. Temsilciler ayrıca, 2021 yılında VKontakte sosyal ağındaki topluluklarının hukuksuz şekilde engellenmesine karşı 2025 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde açtıkları davayı kazandıklarını hatırlattı.
Eşitlik İçin Heteroseksüeller ve LGBT İttifakı, Mayıs 2012’de Sankt Petersburg’da insan hakları savunucusu Natalya Tsımbalova ve sivil müttefikleri tarafından, kentin yerel „eşcinsellik propagandası“ yasağına karşı yürütülen protestolar sırasında kuruldu. Girişimin temel gayesi, eşit yurttaşlık hakları ve ayrımcılık karşıtlığının yalnızca azınlıklar tarafından değil, toplumun çoğunluğu tarafından da desteklendiğini göstermek için heteroseksüel destekçileri LGBT bireylerle bir araya getirmekti. 2016 yılında, Yüzüklerin Efendisi serisindeki Gandalf rolüyle tanınan İngiliz aktör Sir Ian McKellen oluşuma onur üyesi olarak katıldı. Rusya Adalet Bakanlığı, İttifak’ı Mart 2023’te „yabancı ajan“ kütüğüne dahil etti. Son yıllarda artan baskılar nedeniyle Rusya içindeki yüz yüze faaliyetlerini tamamen durduran grup, yalnızca dijital ortamda yayın yaptı; çekirdek kadrosunun büyük bölümü ise güvenlik gerekçesiyle yurt dışına yerleşti.
İttifak hakkında verilen yargısal yasak, Rusya Yüksek Mahkemesi’nin 30 Kasım 2023 tarihinde var olmayan „Uluslararası LGBT Kamu Hareketi“ni aşırılıkçı ilan etmesinin ardından başlatılan geniş kapsamlı tasfiye operasyonunun bir parçasıdır. Bu emsale dayanan Rus mahkemeleri 2026 yılı boyunca Rus LGBT Ağı, Vyhod (Çıkış), T Merkezi, Parni+, Yekaterinburg LGBT Kaynak Merkezi, Irida, Kallisto, Moskova Topluluk Merkezi, T9 NSK ve SK SOS Kriz Grubu dahil olmak üzere ondan fazla faal sivil toplum inisiyatifini yasaklayıp suç kapsamına aldı.
Daha önce „Uránia“, Sankt Petersburg’daki harekete karşı açılan hızlandırılmış dava sürecini ve İttifak’ın aşırılıkçı ilan edilmesine ilişkin ilk derece mahkemesi kararını ayrıntılarıyla aktarmıştı.
