Rusya Sağlık Bakanlığı «Travestizm» ve BDSM İçin Yeni Tedavi Standartlarını Onayladı
16 Eylül 2026 tarihinde Rusya Federasyonu Sağlık Bakanlığı Bilimsel ve Pratik Konseyi, Rusya Psikiyatristler Derneği tarafından hazırlanan «Cinsel Tercih Bozuklukları» klinik kılavuzunu onayladı. Resmi devlet veri tabanında yayımlanan metin, Dünya Sağlık Örgütü’nün 10. Revizyon Uluslararası Hastalık Sınıflandırması’ndaki (ICD-10) F65 grubu bozuklukların tanı ve tedavisi için yıllar sonra yürürlüğe giren ilk bağlayıcı standart oldu. Rus bağımsız LGBTİ+ yayın organı Parni PLUS‘ın bildirdiğine göre , onaylanan listede fetişizm, teşhircilik, gözetlemecilik, pedofili ve sadomazoşizmin yanı sıra insan hakları savunucuları ile trans topluluğunda endişe yaratan «fetişist travestilik» tanısı da yer alıyor.
Medikal haber platformu Medvestnik ve ulusal gazete Kommersant tarafından aktarılan bilgilere göre, bakanlığın bu alandaki önceki genelgesi 1999 yılına aitti ve 2012’de yürürlükten kalkmıştı; psikiyatri derneğinin 2023 yılındaki taslağı ise onay alamamıştı. 2025 yılından itibaren Sağlık Bakanlığı kılavuzları özel klinikler de dahil olmak üzere Rusya’daki tüm sağlık kuruluşları için yasal olarak zorunlu hale getirildi. Dokümanda temel terapi yöntemi olarak bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve gerektiğinde SSRI grubu antidepresanlar (fluoksetin veya sertralin), ağır vakalarda ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda ise antiandrojenler ve GnRH analogları öngörülüyor. Psikoterapi bölümünde ayrıca itici terapi (aversiyon terapisi) ve orgazmik yeniden koşullandırma gibi davranışsal modifikasyon teknikleri zikrediliyor.
Kılavuz yazarları, Rus hükümetinin «geleneksel değerleri koruma» gerekçesiyle 2024 başında ICD-11’e geçişi askıya alması nedeniyle ICD-10 ölçütlerinin esas alındığını belirtti. DSÖ’nün ICD-11 sınıflamasında parafilik bozukluklar anlayışı köklü biçimde revize edilmiş; patoloji ölçütü yalnızca tarafların rızasının bulunmaması veya ciddi zarar ve ölüm riskiyle sınırlandırılmış, yetişkinler arası rızaya dayalı fetişizm ve fetişist travestilik ise hastalık kategorisinden tamamen çıkarılmıştı.
Hak savunucuları ve ruh sağlığı uzmanları, «fetişist travestilik» (F65.1) tanısının bağlayıcı kılavuzda kalmasının trans bireyler aleyhine keyfi teşhislere zemin hazırlayabileceği uyarısında bulunuyor. Rusya’da Temmuz 2023’te kabul edilen cinsiyet uyum ameliyatlarını ve resmi kimlik değişikliğini yasaklayan kanun ile F64 (cinsiyet kimliği bozuklukları) kılavuzlarının dondurulması nedeniyle transların kimliklerinin cinsel sapma olarak görülmesi ve dönüştürme uygulamalarına maruz bırakılması riski artıyor. Bununla birlikte kılavuz müellifleri, kişide belirgin bir distres veya işlevsellik kaybı bulunmadıkça atipik fantezilerin ya da karşı cinsin giysilerini giymenin tek başına tanı koymak için yetersiz olduğunu belirtmektedir.
Rusya Psikiyatristler Derneği (ROP), geçmişi 19. yüzyılın sonlarına uzanan ülkenin en köklü psikiyatri meslek örgütüdür ve V. P. Serbski Ulusal Tıbbi Psikiyatri ve Bağımlılık Araştırma Merkezi uzmanlarını da bünyesinde barındırmaktadır. Kurum, devletin LGBTİ+ bireylere yönelik baskıcı politikaları sıkılaştırdığı bir dönemde resmi klinik protokolleri hazırlamaktadır.
Daha önce «Uránia», Rus mahkemelerinin Vıhod, T-Merkezi ve Parni PLUS dahil dokuz bağımsız LGBTİ+ inisiyatifini «aşırılıkçı» ilan ederek yasakladığını , BM Rusya Özel Raportörü’nün ise sürgündeki Rus LGBTİ+ yurttaşlara yönelik uluslararası baskıları ele alan kapsamlı bir rapor sunduğunu aktarmıştı.\n
