Sağlık Bakanlığı transların hormona erişim kısıtlamasını “Türk aile yapısı” ile gerekçelendirdi
Sağlık Bakanlığı, insan hakları savunucularının transların hormona erişimine getirilen kısıtlamalara ilişkin sorularına, yasakların nedeni olarak “Türk aile yapısına yönelik tehditlerin ortadan kaldırılması” ve “cinsiyetsizleştirme politikalarının engellenmesi” yanıtını verdi. Öte yandan Bakanlık, elektronik sistemlerdeki reçete blokajlarına dair teknik soruları cevapsız bıraktı.
Kaos GL’nin haberine göre , bakanlığın yanıtı ancak aktivistlerin yetkililerin sessizliği üzerine başvurduğu Kamu Denetçiliği Kurumu’nun (KDK) devreye girmesinin ardından geldi. Bakanlık yaptığı açıklamada; testosteron, GnRH analogları ve östrojenin cinsiyet uyum amacıyla 21 yaş altındaki kişilere reçete edilmesinin engellenmesinin bilinçli olarak uygulandığını ve bunun “hasta güvenliği” ile “aile yapısını koruma” gerekçesiyle yapıldığını doğruladı. Bakanlık bünyesinde kurulan bilimsel bir komisyon tıbbi kayıtları incelemeye devam ediyor.
Ancak Bakanlık, hak savunucularının asıl sorusuna yanıt vermedi: Neden Şubat 2026’dan bu yana e-reçete sisteminde (daha önce “transseksüalizm” tanısı için kullanılan) F64 tanı koduyla girilen reçetelerin işlemi, reşit hastalar için bile teknik olarak tamamlanamıyor? Bu blokajın herhangi bir hukuki veya idari karara dayanıp dayanmadığı bilinmiyor. KDK ise Bakanlıktan bir yanıt alınmasını yeterli bularak dosyayı “dostane çözüm” kararıyla kapattı.
Hormon Hakkım Kolektifi temsilcisi Ecmel Deniz, Bakanlığın yanıtını eleştirerek 21 yaş sınırının 18 ile 20 yaş arasındaki genç yetişkinleri tıbbi bakımdan mahrum bıraktığına ve F64 kodu blokajının fiilen her yaştan transın tedavisini durdurduğuna dikkat çekti. Aktivistler, yaş kısıtlamalarının kaldırılmasını, sistemsel reçete blokajının geri çekilmesini ve trans yurttaşların sağlığını ilgilendiren kararlarda şeffaflık sağlanmasını talep etmeye devam ediyor.
Türkiye’de hormona erişim kısıtlamaları giderek sıkılaşıyor. Kasım 2024’te Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) bu ilaçlar için e-reçete zorunluluğu getirdi. Ardından 21 yaş altı için yasak devreye sokuldu (oysa Türkiye’de reşit olma ve yasal cinsiyet uyum ameliyatı yaşı 18’dir). 2026’nın başından itibaren ise translar için reçete düzenlenmesi, sistemde hekim imzası aşamasında tamamen engellenmiş durumda.
