'Biz Varız': Mozambik'in Başkenti Maputo'daki İlk Onur Yürüyüşü'nün Detayları

Mozambik’teki aktivistler ülkenin ilk Onur Yürüyüşü’nü düzenlemeyi planlıyor. Etkinliğin 11-17 Temmuz 2026 tarihleri arasında başkent Maputo’da gerçekleşmesi planlanıyor. Organizatörler, bu etkinliğin LGBTQIA+ topluluğunun görünürlüğünün kamusal bir ilanı olacağını belirtiyor.

Etkinlik, gençlerin öncülüğündeki Maningue Diversidade (“Çok Çeşitlilik”) grubu tarafından organize ediliyor. Son yıllarda grup, fitness ile topluluk için güvenli alanlar yaratmayı birleştiren eğitim atölyeleri ve Zumba Pride etkinlikleri düzenledi. 2024 ve 2025’teki birinci ve ikinci Zumba Pride etkinlikleri arasındaki katılımcı sayısı %250 arttı. Bu büyüme, daha görünür inisiyatiflere olan ihtiyacı gösterdi.

Görünürlük ve Sosyal İzolasyon

İlk Onur Yürüyüşü’nün teması “Biz Varız” (We Exist). Maningue Diversidade’nin İcra Direktörü Leonel Joaquim Júnior, ülkede LGBTQIA+ bireylerin sorunlarının genellikle örtbas edildiğini açıklıyor: “Birçoğu saklanarak yaşıyor. Şiddetten, ayrımcılıktan ve ailelerinden dışlanmaktan korkuyorlar.”

Ona göre, kamusal alanlara barışçıl bir şekilde çıkmak, LGBTQIA+ topluluğunun tam vatandaşlık haklarına sahip Mozambik toplumunun bir parçası olduğunu kanıtlıyor.

Dekriminalizasyonun Sınırları

Mozambik eşcinselliği 2015’te suç olmaktan çıkardı. Ancak yasal reform sosyal entegrasyona yol açmadı. Anayasal örgütlenme özgürlüğü garantilerine rağmen devlet hala LGBTQIA+ gruplarının yasal olarak tanınmasını reddediyor. Resmi statüsü olmayan kuruluşlar arasında LAMBDA (18 yıldan uzun süredir kayıt bekliyor), ANTRA ve TransFormar bulunuyor.

Resmi statü eksikliği, topluluğun kapsayıcı eğitime, işgücü piyasasına ve devletin sosyal koruma mekanizmalarına erişimini sınırlıyor.

Muhafazakar Eğilimlere Yanıt

Organizatörler, yaklaşan Onur Yürüyüşü’nü bölgede insan haklarına ve cinsiyet eşitliğine karşı çıkan hareketlere bir yanıt olarak nitelendiriyor.

Joaquim Júnior, “Bölgedeki birçok ülkede insan haklarına karşı hareketlerin güç kazandığı bir dönemde yaşıyoruz. Bu nedenle çeşitlilik ve kapsayıcılık hakkında olumlu karşı-anlatılar oluşturmak çok önemli” diye belirtiyor. Ana hedefini, izolasyon korkusu olmadan kendilerini açıkça ifade edebilecek bir nesil yetiştirmek olarak görüyor.

Etkinlikler Haftası ve Finansman Sorunları

Maputo Pride kapsamında 11-17 Temmuz tarihleri arasında bir yürüyüş, koşu, zumba seansları, voleybol turnuvası, tartışmalar ve Maputo Vogue Night (Moda Gecesi) planlanıyor. “Aileni Onur Yürüyüşü’ne Getir” kampanyası, müttefikleri ve akrabaları dahil etmeyi amaçlıyor. Organizatörler, uzak bölgelerden ve banliyölerden gençlerin katılımına özel önem veriyor.

Maputo Belediyesi yürüyüşün yapılmasını şimdiden onayladı, ancak finansman temel engel olmaya devam ediyor. İzinleri, lojistiği ve güvenliği ödemek için fonlara ihtiyaç var. Bütçe zorlukları, uluslararası finansman programlarındaki kesintilerle bağlantılı. Mevcut siyasi iklimde bağışçılar, halka açık LGBTQIA+ etkinliklerini destekleme konusunda daha isteksiz davranıyor.

Buna rağmen, Maningue Diversidade Temmuz etkinlikleri için hazırlıklarına devam ediyor. Joaquim Júnior, “Kuir, trans ve interseks gençler kamusal alana bakabilmeli ve orada kendilerine de yer olduğunu anlayabilmelidir,” diyerek sözlerini tamamlıyor.