ABD-İran Savaşı Nedeniyle Hindistan'da Yaşanan Prezervatif Kıtlığı HIV Vakalarını Artırma Riski Taşıyor

ABD ve İran arasındaki savaşın neden olduğu deniz ticareti kesintileri Hindistan’da prezervatif kıtlığına yol açtı. Perakende fiyatları %50’ye kadar arttı. Aktivistler krizin ülkedeki HIV bulaşma risklerini artırabileceği konusunda uyarıyor.

Hürmüz Boğazı etrafındaki çatışma, değeri 1 milyar dolar olan Hindistan prezervatif endüstrisinin hammadde tedarikini sekteye uğrattı. Üretim, ithal silikon yağı (kayganlaştırıcı olarak kullanılır) ve amonyağa (ham lateksi stabilize eder) bağlı. Hindistan susuz amonyağının yaklaşık %86’sını Suudi Arabistan, Katar ve Umman gibi Batı Asya ülkelerinden satın alıyor. Amonyak fiyatlarının %40-50 oranında artması bekleniyor. Alüminyum folyo ve PVC film gibi ambalaj malzemelerinin kıtlığı ve artan maliyetleri de üreticiler üzerinde ek baskı yaratıyor. Sonuç olarak, yüksek hacim ve düşük kâr marjı üzerine kurulu olan Hindistan prezervatif pazar modeli tehdit altında.

Hindistan, HIV ile yaşayan yaklaşık 2,5 milyon kişiyle (2024 verileri) dünyadaki en büyük ikinci nüfusa sahip. 2010’dan 2024’e kadar ülke, yeni enfeksiyon sayısını neredeyse yarıya indirdi ve AIDS’e bağlı ölümleri %80’den fazla azalttı. Hintli LGBT aktivisti Ankit Bhuptani’ye göre bu ilerleme, uygun fiyatlı prezervatiflere ve erkeklerle seks yapan erkekler ile trans bireyler için eğitim programlarına dayanıyordu.

Bir hükümet raporuna göre, 2024-2025’teki yeni HIV vakalarının %5,4’ü erkekler arası bulaşmayla bağlantılıydı. Bhuptani, Washington Blade’e yaptığı bir yorumda , kıtlığın, eşcinsel ilişkileri suç sayan 377. maddenin 2018’de iptal edilmesinin ardından LGBT topluluğunun tıbbi bakıma daha sık başvurmaya başladığı bir dönemde ortaya çıktığını belirtti. Aktivist, keskin fiyat artışının insanları düşük kaliteli alternatifler kullanmaya zorlayacağından ve prezervatif kullanımındaki düşüşün iki ila üç yıl içinde enfeksiyonlarda bir artışa yol açacağından endişe ediyor.

Durum, USAID gibi uluslararası bağışçılardan gelen fon kesintileriyle daha da kötüleşiyor. Hindistan hükümeti Ulusal AIDS Kontrol Örgütü’nün 2026-2027 bütçesini 249 milyon dolara çıkarsa da aktivistler bu önlemleri yetersiz buluyor.

Mart ayında Hindistan Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, savaşla ilgili kayıpları telafi etmek için 51,5 milyon dolarlık bir ihracat kredi sigortası programı başlattı. Ancak insan hakları savunucuları iç piyasaya müdahale edilmesini talep ediyor. LGBT aktivisti Harish Iyer, hükümeti prezervatiflerden alınan vergileri kaldırmaya ve 1968’den beri faaliyette olan ulusal aile planlaması programı Nirodh’u örnek göstererek bunları ücretsiz dağıtmaya çağırdı.

Iyer, “Prezervatifler zevk için değil, yaşam içindir” dedi. “Temel ihtiyaç maddeleri olarak kabul edilmelidirler. Bu sektördeki bir kriz LGBT topluluğunu vuracak ve ekonomi üzerinde uzun vadeli bir yük yaratacaktır.”

Hindistan’ın en büyük prezervatif üreticilerinden biri olan Manforce, durum hakkında basına yorum yapmayı reddetti.