«Frivolity» — Jehanne Dubrow'un kuir estetik, camp kültürü ve neşenin gücü üzerine kitabı
Bir şair, uçarılığın kuir estetik, camp kültürü ve sevinçle olan bağlarını inceliyor.
Ağustos 2026’da Columbia University Press, No Limits dizisi kapsamında Jehanne Dubrow’un Frivolity: A Defense adlı İngilizce kitabını yayımladı. Şair, denemeci ve edebiyat araştırmacısı Dubrow’un bu eseri, ciddiyetsiz addedilen kavramların derinlikli bir kültürel ve felsefi incelemesini sunarken, zevk ve eğlenceye yönelik tarihsel önyargıları irdeliyor; «uçarılık» (frivolity) yaftasının kadınlık, kuir estetik ve kültürel direnişle olan kopmaz bağlarını gözler önüne seriyor.
Kitabın yazarı Jehanne Dubrow, University of North Texas’ta Seçkin Araştırmacı Profesör (Distinguished Research Professor) ve yaratıcı yazarlık profesörüdür. Lisansını Frostburg State University’de, yüksek lisansını (MFA) University of Maryland’de tamamlayan Dubrow, İngiliz edebiyatı alanındaki doktorasını (PhD) University of Nebraska–Lincoln’dan almıştır. Travma, hafıza ve beden politikalarını işleyen on şiir kitabının yanı sıra, Taste: A Book of Small Bites (Columbia University Press, 2022) ve travma şiiri yazma rehberi The Wounded Line (2025) gibi önemli düzyazı eserlerine imza atmıştır. Yeni çalışmasında şair duyarlılığı, titiz bir kültürel kuram ve otobiyografik içtenlikle birleşiyor.
Kitap, dünya edebiyatından sanata ve gündelik yaşama uzanan yüz birbiriyle bağlantılı deneme parçası halinde kurgulanmıştır. Dubrow, Batı düşüncesinin neden her zaman asık suratlı bir ciddiyeti, faydacılığı ve katılığın erdemini kutsadığını; süs, zarafet ve oyun gibi unsurları ise neden hızla değersizleştirdiğini sorarak işe başlar. Sei Şōnagon’un klasik Yastıkname eserinden ve Jane Austen’ın ince ironisinden Mozart’ın müzikal neşesine, Greta Gerwig’in Barbie filminden Nora Ephron’un romantik komedilerine kadar uzanan geniş bir arşiv üzerinden ataerkil ve püriten normların ağırlığı nasıl bir iktidar aracı haline getirdiğini gösterir.
Eserin en can alıcı noktalarından biri, uçarılık ya da hafiflik suçlamasının kadınları ve kuir bireyleri bastırmak için nasıl bir denetim aracına dönüştürüldüğünün kanıtlanmasıdır. Susan Sontag’ın 1964 tarihli öncü Notes on “Camp” metnini referans alan Dubrow; yapaylığın, abartının, tüy boaların, tüllerin, parlak pembenin ve abartılı gösterişin (flamboyance) kuir kültürde nasıl özgürleştirici bir kimlik ve ironi aracına evrildiğini açıklar. Kuir camp estetiği yüzeysel bir kaçış değil, heteronormatif katılığa karşı bilinçli bir varoluşsal direniştir. Dubrow ayrıca protestolarda mizah ve karnaval öğelerinin otoriter söylemleri silahsızlandırdığı «taktik uçarılık» (tactical frivolity) pratiğini de inceler.
Bu teorik sorgulamalar yazarın kişisel hayatından süzülen tanıklıklarla güçlenir. Dubrow, geçmişte yaşadığı travmaların ardından koku ve niş parfümeri dünyasına yönelişinin ve bu meraklılar topluluğuna katılmasının bedenini yeniden sahiplenmesinde nasıl bir rol oynadığını anlatır. Bir başka bölümde ise 2020 başında başlattığı «Kusursuz Cilt Yılı» projesini ele alır; pandemi öncesindeki karmaşık cilt bakım ritüelleri, tecrit ve korku ikliminde beklenmedik bir psikolojik sığınak sağlamıştır. Jehanne Dubrow’un kitabı, ağırbaşlı olan ile hafif olan arasındaki yapay karşıtlığı yerle bir ederek neşeyi, güzelliği ve oyunu otoriterleşen dünyada insan onurunun vazgeçilmez dayanakları olarak selamlar.
