“A Queer Lectionary” — Peter Carlson’ın ayin metinleri ve kurtuluş teolojisi üzerine kitabı
Revize Edilmiş Ortak Ders Kitabı'nın B Yılı için kuir vaazlar ve yorumlar derlemesi.
Temmuz 2026’da ABD merkezli teoloji yayınevi Seabury Books (Amerika Birleşik Devletleri Episkopal Kilisesi’nin resmi yayın kolu olan Church Publishing Incorporated bünyesinde), A Queer Lectionary: (Im)Proper Readings from the Margins — Year B başlıklı İngilizce eseri yayımladı. Kitabın editörlüğünü ve kimi bölümlerinin yazarlığını din tarihçisi ve kuir teolog Peter Carlson üstlendi.
Peter C. Carlson, din tarihi, toplumsal cinsiyet çalışmaları ve kuir teoloji alanında uzmanlaşmış Amerikalı bir akademisyendir. Thousand Oaks’taki California Lutheran Üniversitesi’nde din çalışmaları alanında doçent olarak görev yapmakta ve cinsiyet ile kadın çalışmaları programını yönetmektedir. Doktora derecesini Claremont Graduate University’den alan Carlson, Oxford Üniversitesi Lincoln College’da araştırmacı olarak bulunmuş ve Stonyhurst College’daki tarihi koleksiyonlarda konuk araştırmacı olarak çalışmıştır. Bilimsel çalışmaları cinsellik teolojisi, geç Orta Çağ ve erken modern dönemde erkeklik ve kadınlığın inşası ile Hristiyan manastır yaşamına odaklanmaktadır. Akademik çalışmalarının yanı sıra kapsayıcı kiliselerin cemaat hayatında aktif olarak yer almakta ve düzenli vaazlar vermektedir.
Yayımlanan cilt, Revize Edilmiş Ortak Ders Kitabı (Revised Common Lectionary, RCL) döngüsünün tamamını kapsayacak üç yıllık yayın projesinin ikinci adımını oluşturmaktadır. Birçok ana akım Protestan kilisesinde uygulanan bu ayin takvimi; Eski Ahit, Mezmurlar, Mektuplar ve İncillerden her pazar ve bayram günü için belirlenen okuma parçalarından oluşur. Döngünün B Yılı temel olarak Markos İncili’ne odaklanır. Kitabın alt başlığı, ayin takvimindeki belirli pazar okumalarını ifade eden Proper terimi ile “uygunsuz” anlamına gelen (Im)Proper kelimesi arasında bir kelime oyunu kurarak kurumun çeperlerinden gelen sesleri öne çıkarır.
Derleme; Episkopal Kilise, Birleşik Mesih Kilisesi, Amerika’daki Evanjelik Lüteriyen Kilisesi, LGBT Hristiyanlar tarafından kurulan Metropol Topluluk Kiliseleri ve Afrika Metodist Episkopal Kilisesi gibi çeşitli geleneklerden din insanlarını, akademisyenleri ve vaaz sanatı (homiletik) uzmanlarını buluşturmaktadır. Kitap, takvimdeki her Kutsal Kitap metnine ilişkin kapsamlı tefsirler ve özgürleştirici vaaz önerileri sunmaktadır.
Eser, Kutsal Kitap metinlerini ataerkil tahakküm aracı olarak değil, insan onurunu ve kurtuluşu müjdeleyen yaşayan bir kaynak olarak ele alır. Yazarlar, kutsal metinlerin LGBTQ+ bireylerin somut deneyimleri, bedensel kırılganlık, yas ve yükselen muhafazakâr baskılara karşı dayanışma ile nasıl yankılandığını irdeler. Kitap, kapsayıcı bir dil benimseyen din görevlileri için kılavuz niteliği taşırken, din çalışmaları ve çağdaş kuir teoloji araştırmacıları için de temel bir başvuru kaynağıdır.
