„Biseksualnost i izvan nje“ – knjiga Marte Robinson Rouds o istoriji privlačnosti prema više rodova u Velikoj Britaniji

U maju 2026. godine, izdavačka kuća Oxford University Press objavila je knjigu na engleskom jeziku pod nazivom „Biseksualnost i izvan nje“ (Bisexuality and Beyond: A History of Multiple-Gender-Attraction in Modern Britain). Njena autorka je Marta Robinson Rouds (Martha Robinson Rhodes), istoričarka, istraživačica na Univerzitetu u Londonu (Royal Holloway) i bivša radnica LGBT organizacije Stonewall.

Knjiga predstavlja prvu detaljnu istorijsku studiju biseksualnosti u Velikoj Britaniji u periodu od 1970-ih do 1990-ih godina. Oslanjajući se na sedamnaest originalnih usmenih intervjua i arhivsku građu gej, lezbejskih i biseksualnih organizacija, autorka analizira kako su pokreti za oslobođenje gejeva i lezbejski feminizam odigrali značajnu ulogu u stvaranju stroge podele na homoseksualce i heteroseksualce, često marginalizujući ljude sa složenijim seksualnim ponašanjem.

U svom istraživanju, Marta Robinson Rouds koristi koncept „privlačnosti prema više rodova“ (multiple-gender-attraction) kao krovni termin kako bi izašla iz okvira krutih etiketa. Ovakav pristup omogućava istraživanje iskustava ne samo onih koji su se otvoreno izjašnjavali kao biseksualni, već i pojedinaca koji taj termin nisu koristili, već su se opisivali kao „ne 100% gej“, ili oženjenih muškaraca koji su imali seksualne odnose sa drugim muškarcima dok su zadržavali emotivnu vezanost za svoje supruge.

Opisujući ove istorijske procese, knjiga pokazuje kako su se formirale političke i društvene kategorije seksualnosti u drugoj polovini 20. veka. Izdanje preispituje uobičajena uverenja o opštoj inkluzivnosti radikalne kvir politike iz 1970-ih i pomaže dubljem razumevanju istorije LGBT zajednice.