Butelka w kształcie fallusa wyprodukowana w ZSRR w 1988 roku
Szklane naczynie znajduje się w rosyjskim muzeum i być może pomyślano je jako żartobliwy prezent.
Muzeum Historii, Sztuki i Pamięci im. M. W. Frunzego w Szui przechowuje szklaną butelkę w kształcie fallusa. Wyprodukowano ją w 1988 roku w hucie szkła w Urszelu, w obwodzie włodzimierskim.
Butelka ma wąską szyjkę, wydłużony korpus i zaokrąglone wybrzuszenie u podstawy. Górną część opasuje spiralny relief, a do wykończenia użyto złotej farby. Butelka mieści 700 ml, ma 28 cm wysokości i waży 388 g. W muzeum nosi numer inwentarzowy ШИММФ 2871/13, a w państwowym katalogu rosyjskich zbiorów muzealnych figuruje pod numerem 17048340.
Muzeum w Szui gromadzi butelki o figuralnych kształtach i inne nietypowe naczynia, w tym rosyjskie i zagraniczne egzemplarze z ukrytymi elementami. W latach 90. XX wieku zorganizowało wystawę „Butelka”, na której pokazano również niecodzienne wyroby szklane. Wciąż nie wiadomo, kiedy i od kogo „Fallus” trafił do muzeum.
Zakład w Urszelu, w którym powstała butelka, był pierwotnie fabryką szkła kryształowego należącą do przemysłowca Iwana Siergiejewicza Malcowa. Rozpoczął działalność w 1858 roku.
Po rewolucji zakład znacjonalizowano: odebrano go właścicielowi i przekazano państwu. W czasach radzieckich produkowano tam masowo szklanki, karafki, kufle do piwa i butelki. W latach 70. i 80. XX wieku zmodernizowano wyposażenie wydziałów produkcyjnych.
Być może „Fallus” wykonano na zamówienie, jako egzemplarz próbny, a nawet po kryjomu. Dotychczas nie potwierdzono żadnej z tych hipotez.
Butelka powstała w szczytowym okresie pieriestrojki, kiedy w radzieckim kinie i prasie zaczęto otwarciej mówić o seksualności. W kraju wciąż obowiązywały środki wprowadzone w ramach kampanii antyalkoholowej rozpoczętej w 1985 roku. Nie wiadomo, czy okoliczności te wpłynęły na pomysł wykonania butelki.
W tym czasie w obwodzie włodzimierskim wytwarzano również pamiątki ze szkła. W Doświadczalnej Hucie Szkła w Gusiu-Chrustalnym powstawały na przykład figurki zwierząt i postaci z bajek. Być może „Fallus” także pomyślano jako żartobliwą pamiątkę lub butelkę do wręczenia alkoholu w prezencie. Nie wiadomo, kto wymyślił ten kształt, do czego naczynie miało służyć ani ile butelek wykonano.
Bibliografia i źródła
- Wasiljew, A. [Reportaż o dziale pamiątek Doświadczalnej Huty Szkła]. Призыв, 5 września 1987 roku. Przedruk w opracowaniu historycznym „ООО „Опытный стекольный завод“ (ОСЗ), г. Гусь-Хрустальный [Doświadczalna Huta Szkła sp. z o.o., Guś-Chrustalny]” na stronie „Любовь безусловная”.
- „Уршельский стекольный завод [Huta Szkła w Urszelu]”. Раритетус.
- Muzeum Historii, Sztuki i Pamięci im. M. W. Frunzego w Szui. „Бутылка. Фаллос [Butelka. Fallus]”. Государственный каталог Музейного фонда России [Państwowy katalog rosyjskich zbiorów muzealnych], wpis nr 17048340. Dane o przedmiocie zaczerpnięto z dostępnego opisu wpisu. Oryginalna karta wymaga jeszcze sprawdzenia.
- Muzeum Historii, Sztuki i Pamięci im. M. W. Frunzego w Szui. „Сотрудники редакции журнала „Тара и упаковка“ в музее [Redakcja czasopisma «Tara i upakowka» w muzeum]”. 27 sierpnia 2022 roku.
- Bhattacharya, Jay, Christina Gathmann i Grant Miller. „The Gorbachev Anti-Alcohol Campaign and Russia’s Mortality Crisis [Kampania antyalkoholowa Gorbaczowa i kryzys umieralności w Rosji]”. American Economic Journal: Applied Economics 5, nr 2 (2013): 232–260.
- Ter-Grigoryan, Svetlana Yuriyevna. „A Soviet Parade of Horribles: Conservatism in Glasnost-Era Discourses on Sex, 1987–1991 [Radziecka parada okropności: konserwatyzm w dyskusjach o seksie w epoce głasnosti, 1987–1991]”. Praca magisterska, Western Kentucky University, 2016.
