Japonia uruchomi swój pierwszy ogólnokrajowy program edukacji LGBT

16 czerwca 2026 roku rząd Japonii zatwierdził swój pierwszy podstawowy plan promowania zrozumienia dla różnorodności seksualnej i płciowej. Program ten posłuży jako wytyczne dla władz krajowych i lokalnych, szkół oraz firm.

Plan obejmuje tworzenie filmów szkoleniowych, opracowywanie ulotek informacyjnych oraz poprawę systemów konsultacji psychologicznych. Zaleca się szkołom rozszerzenie dostępu uczniów do pracowników socjalnych, a uniwersytety wzywa się do włączenia zagadnień związanych z różnorodnością seksualną do programów szkolenia przyszłych lekarzy i nauczycieli. Plan będzie weryfikowany co trzy lata na podstawie badań opinii publicznej.

Program został opracowany w ramach Ustawy o promowaniu społecznego zrozumienia osób LGBT, przyjętej przez japoński parlament w 2023 roku. Chociaż początkowy projekt spotkał się z oporem ze strony konserwatywnych polityków, nowy plan zyskał poparcie rządzącej Partii Liberalno-Demokratycznej (PLD). Oczekuje się, że wkrótce podpisze go Sanae Takaichi, premier Japonii, znana ze swoich konserwatywnych poglądów. Wcześniej sprzeciwiała się ona legalizacji małżeństw jednopłciowych, pomimo deklaracji, że dyskryminacja jest niedopuszczalna. Eksperci sugerują, że jej stanowisko może ulegać złagodzeniu pod presją japońskiej młodzieży, która coraz częściej popiera równość małżeńską.

Japonia pozostaje jedynym krajem Grupy Siedmiu (G7), w którym małżeństwa jednopłciowe nie są uznawane na szczeblu krajowym i nie ma ogólnokrajowych praw zakazujących dyskryminacji osób LGBT. Kazuyoshi Kawasaka, ekspert ds. praw LGBT z Uniwersytetu Tokijskiego, zauważa, że rząd wcześniej zrezygnował z przepisów antydyskryminacyjnych, aby uniknąć konfliktu z konserwatywnym skrzydłem PLD. Znacznie skomplikowało to pracę aktywistów.

Studenci i eksperci z ostrożnością oceniają nową inicjatywę. Yui Oizumi, queerowa studentka Uniwersytetu Sophia w Tokio, uważa ten program zaledwie za pierwszy krok: „Szkolenie nauczycieli i pracodawców to dobra rzecz. Ale zmiana nastawienia zwykłych ludzi będzie wymagała dużo czasu i wysiłku, również ze strony mediów. Otwarta homofobia jest dziś w Japonii rzadkością, ale przeciętny człowiek po prostu nie rozumie, co to znaczy być osobą queer — dla wielu to obce pojęcie”. Politolog Charles Crabtree z Uniwersytetu Monash dodał: „Zniekształcony obraz »innego« utrudnia ludziom empatię wobec tych, którzy się od nich różnią. Edukacja może to zmienić ”.

Tymczasem w Japonii przed sądami toczy się walka o legalizację związków jednopłciowych. W ostatnich latach trzy z ośmiu krajowych regionalnych sądów najwyższych orzekły, że odmowa rejestracji małżeństw jednopłciowych przez rząd jest niekonstytucyjna. Jednak w listopadzie ubiegłego roku Sąd Najwyższy w Tokio orzekł, że obecny zakaz nie narusza konstytucji, chociaż sędzia wezwał parlament do dokładnego przedyskutowania tej kwestii. W październiku ubiegłego roku rząd zrobił mały krok w stronę społeczności LGBT, rozszerzając stosowanie dziewięciu ustaw dotyczących praw i obowiązków małżonków na pary jednopłciowe.