Organizacja JMBF opublikowała raport o dyskryminacji społeczności hidźra w Bangladeszu
12 października 2026 r. w Paryżu organizacja praw człowieka JusticeMakers Bangladesh in France (JMBF) opublikowała raport o sytuacji społeczności hidźra w Bangladeszu. Zdaniem autorów uznanie tej społeczności przez państwo w 2013 r. nie usunęło dyskryminacji ani barier w dostępie do podstawowych usług.
Hidźra to historycznie ukształtowana tożsamość społeczna i kulturowa w Azji Południowej, często opisywana jako trzecia płeć. Częściowo pokrywa się z tożsamościami transpłciowymi, ale nie jest z nimi ani z interpłciowością tożsama. Po decyzji władz Bangladeszu z 2013 r. oficjalne zawiadomienie o uznaniu opublikowano w styczniu 2014 r.
Raport opiera się na dokumentach, badaniach i informacjach o indywidualnych przypadkach, głównie z okresu od 2013 r. do sierpnia 2026 r. To przegląd istniejących materiałów, a nie nowe badanie ankietowe obejmujące cały kraj. Autorzy opisują doniesienia o przemocy i nękaniu, odmowach zatrudnienia, dostępu do edukacji, opieki zdrowotnej i mieszkań oraz trudnościach z dokumentami tożsamości.
Jedno z przywołanych badań opublikowano w PLOS ONE w 2022 r.. W styczniu 2019 r. wzięło w nim udział 346 osób hidźra z pięciu miast Bangladeszu. Naruszenia praw w edukacji zgłosiło 59,3% badanych, a w zatrudnieniu — 46,4%. Dane dotyczą konkretnej próby i nie określają skali takich naruszeń w całym kraju.
Raport przytacza wstępne wyniki spisu z 2022 r.: 12 629 osób hidźra. Tymczasem późniejsze oficjalne zestawienie Urzędu Statystycznego Bangladeszu podaje 8124 osoby. Obie liczby dotyczą tego samego spisu; sama różnica nie świadczy o zmniejszeniu się społeczności. Autorzy raportu ostrzegają również przed możliwym niedoszacowaniem.
O problemach z dokumentami pisał The Daily Star 13 sierpnia. Według gazety przedstawiciele organizacji społecznych na konferencji, która odbyła się dzień wcześniej w Dhace, wskazywali, że brak aktów urodzenia i dokumentów tożsamości utrudnia osobom hidźra dostęp do edukacji, opieki zdrowotnej i pomocy społecznej.
W kraju działają także państwowe programy wsparcia. Departament Pomocy Społecznej wymienia zasiłki, stypendia edukacyjne i szkolenia zawodowe dla osób hidźra.
JMBF zaleca ustawową ochronę przed dyskryminacją, prowadzenie dochodzeń w sprawach przemocy oraz dostępne procedury wydawania dokumentów bez upokarzających badań medycznych. Zdaniem organizacji świadczeniom społecznym powinny towarzyszyć gwarancje prawne i skuteczne mechanizmy rozpatrywania skarg.
