Szef Tureckiego Towarzystwa Psychiatrycznego Selçuk Candansayar: orientacji seksualnej nie da się zmienić presją

Na początku października 2026 roku w Turcji prezes Tureckiego Towarzystwa Psychiatrycznego (Türkiye Psikiyatri Derneği, TPD) prof. dr Selçuk Candansayar wydał oficjalne oświadczenie popierające kampanię społeczną „Żądamy wolności” (Özgürlük İstiyoruz), podkreślając, że orientacja seksualna nie jest zaburzeniem psychicznym ani chorobą i nie ulega zmianie pod wpływem presji, gróźb czy kar.

Jak podaje niezależny turecki serwis Bianet , Candansayar przypomniał, że medycyna oparta na dowodach naukowych od dziesięcioleci uznaje orientację seksualną i tożsamość płciową za fundamentalne i naturalne elementy ludzkiego bytu, a nie stany patologiczne. Odwołując się do niemal czterdziestoletniego doświadczenia w zawodzie lekarza, prezes TPD ostrzegł, że zmuszanie ludzi do życia w ukryciu, ciągłym lęku i stygmatyzacji bezpośrednio niszczy kondycję psychiczną: „Człowiek jest zdrowy psychicznie tylko wtedy, gdy może żyć w zgodzie z własną egzystencją i tożsamością. Życie w strachu, z piętnem i w ukryciu niszczy ludzką psychikę”.

Profesor wyraził głęboki niepokój z powodu rosnącej presji administracyjnej i prawnej wywieranej na organizacje praw osób LGBTI+ oraz instytucje działające na rzecz zdrowia seksualnego w Turcji. Przypomniał, że niedawne sądowe blokady dostępu w internecie dotknęły również profile społecznościowe samego Tureckiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz innych stowarzyszeń medycznych. Według psychiatry penalizacja organizacji pozarządowych i ośrodków naukowych nie zmieni ludzkiej tożsamości, lecz jedynie spycha ludzi w niewidzialność i pozbawia ich dostępu do rzetelnej wiedzy medycznej oraz opieki: „Nikt nie powinien żyć w lęku z powodu swojej tożsamości, organizacje społeczne nie mogą być kryminalizowane, a żaden pacjent nie powinien obawiać się wizyty u lekarza”.

Ze swojej strony władze w Ankarze uznają podejmowane działania za w pełni uzasadnione. Ministerstwo Sprawiedliwości i organy ścigania utrzymują, że masowe kontrole i zatrzymania w ramach operacji „Moja rodzina jest bezpieczna” (Ailem Güvende) mają na celu „ochronę dzieci, instytucji rodziny i porządku publicznego”, jak również zwalczanie nieprawidłowości związanych z ustawą o stowarzyszeniach oraz niekontrolowanym finansowaniem zagranicznym.

Tureckie Towarzystwo Psychiatryczne (TPD), założone w 1995 roku, jest główną ogólnokrajową organizacją zawodową lekarzy psychiatrów w Turcji, zrzeszającą tysiące specjalistów oraz stojącą na straży standardów klinicznych opartych na dowodach, etyki lekarskiej i praw pacjenta.

Wcześniej „Urania” szeroko opisywała powstanie koalicji tureckich obrońców praw człowieka „Żądamy wolności” po fali aresztowań, sądowe blokady kont organizacji LGBT i placówek medycznych w Turcji , a także zablokowanie niezależnego portalu informacyjnego T24 za poruszanie problematyki praw mniejszości.