Ministerstwo Zdrowia Rosji zatwierdziło nowe standardy leczenia „transwestytyzmu” i BDSM
16 września 2026 roku Rada Naukowo-Praktyczna Ministerstwa Zdrowia Federacji Rosyjskiej zatwierdziła wytyczne kliniczne „Zaburzenia preferencji seksualnych”, opracowane przez Rosyjskie Towarzystwo Psychiatryczne. Dokument opublikowany w państwowym rejestrze wytycznych klinicznych jest pierwszym od wielu lat prawnie wiążącym standardem diagnozowania i leczenia zaburzeń z grupy F65 według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób dziesiątej rewizji (ICD-10). Jak podał rosyjski portal społecznościowy LGBTQ+ Parni PLUS, zatwierdzone zestawienie obejmuje fetyszyzm, ekshibicjonizm, wady podglądactwa, pedofilię, sadomasochizm oraz diagnozę „transwestytyzmu fetyszystycznego”, budzącą szczególny niepokój obrońców praw człowieka i środowiska osób transpłciowych.
Według doniesień portalu branżowego Miedwiestnik oraz dziennika Kommiersant, poprzednie instrukcje resortowe w tym zakresie pochodziły z 1999 roku i wygasły w 2012 roku, a projekt towarzystwa psychiatrycznego z 2023 roku nie uzyskał zatwierdzenia. Od 2025 roku wytyczne kliniczne Ministerstwa Zdrowia mają w Rosji charakter bezwzględnie obowiązujący dla wszystkich placówek medycznych, w tym prywatnych klinik. Podstawową metodą leczenia wskazaną w dokumencie jest psychoterapia poznawczo-behawioralna, uzupełniana w razie potrzeby lekami przeciwdepresyjnymi z grupy SSRI (fluoksetyna lub sertralina), a w ciężkich przypadkach oraz przestępstwach przeciwko wolności seksualnej — antyandrogenami i analogami gonadoliberyny. W części psychoterapeutycznej wymieniono także techniki modyfikacji behawioralnej, w tym terapię awersyjną i rekondycjonowanie orgazmiczne.
Autorzy wytycznych wskazali, że opierają się na kryteriach ICD-10, ponieważ na początku 2024 roku rząd Rosji wstrzymał proces wdrażania jedenastej rewizji (ICD-11) pod hasłem ochrony „wartości tradycyjnych”. W nowoczesnej klasyfikacji ICD-11 kryteria zaburzeń paraficznych zostały zasadniczo przedefiniowane: kluczowym warunkiem patologii stał się brak świadomej zgody partnera lub wysokie ryzyko uszczerbku na zdrowiu bądź śmierci, natomiast fetyszyzm i transwestytyzm fetyszystyczny za obopólną zgodą dorosłych zostały zdepatologizowane i wykreślone z rejestru chorób.
Prawnicy i specjaliści zdrowia psychicznego ostrzegają, że utrzymanie jednostki „transwestytyzm fetyszystyczny” (F65.1) w obowiązkowej praktyce stwarza ryzyko błędnego lub celowo stygmatyzującego diagnozowania osób transpłciowych. W realiach obowiązującego od lipca 2023 roku zakazu tranzycji medycznej i prawnej oraz zablokowania wytycznych dotyczących tożsamości płciowej (F64), osoby trans narażone są na traktowanie ich tożsamości jako dewiacji seksualnej i poddawanie praktykom konwersyjnym. Autorzy dokumentu zaznaczają wprawdzie, że nietypowe fantazje lub przebieranie się nie stanowią same w sobie podstawy diagnozy bez trwałego cierpienia psychicznego lub upośledzenia funkcjonowania społecznego.
Rosyjskie Towarzystwo Psychiatryczne (ROP) to najstarsze stowarzyszenie lekarzy psychiatrów w kraju, działające od końca XIX wieku i skupiające czołowych ekspertów, w tym pracowników Narodowego Centrum Badań Medycznych Psychiatrii i Narkologii im. W. P. Serbskiego. W ostatnich latach organizacja tworzy oficjalne protokoły kliniczne w warunkach zaostrzającej się polityki państwowej wobec osób LGBT+.
Wcześniej serwis „Urania” informował, że rosyjskie sądy uznały za „ekstremistyczne” i zdelegalizowały dziewięć niezależnych inicjatyw LGBT+, w tym organizacje Wychod, Centrum T oraz portal Parni PLUS, a Specjalna Sprawozdawczyni ONZ ds. praw człowieka w Rosji przedstawiła raport dokumentujący represje transnarodowe wobec rosyjskich uchodźców i działaczy LGBT+.\n
