«Sadistic Cholas» — książka Olgi Rodriguez-Ulloa o reapropriacji rasowego stereotypu we współczesnym Peru
Monografia o tym, jak peruwiańskie transfeminisktki zawłaszczają figurę choli.
16 czerwca 2026 roku nakładem University of Texas Press ukazała się monografia naukowa Sadistic Cholas: Transfeminist Provocations in Contemporary Peru autorstwa amerykańskiej badaczki Olgi Rodriguez-Ulloa. Książka bada historię rasowego stereotypu choli w Peru i analizuje, jak współcześni artyści, aktywiści i queerowi performerzy zawłaszczają tę figurę jako narzędzie oporu.
W Peru elity kolonialne, a później krajowe, używały słowa chola jako obelgi wobec rdzennych mieszkanek Andów. Książka pokazuje, jak współczesne artystki i aktywistki odzyskują to określenie w walce z rasizmem i seksizmem.
Rodriguez-Ulloa śledzi ten proces w muzyce, sztukach wizualnych, literaturze i działaniach lokalnych. Bada, jak artystki i aktywistki wykorzystują postać choli w pracach o przemocy, oporze i trosce.
Olga Rodriguez-Ulloa jest adiunktem w zakresie studiów amerykańskich i latynoskich na Uniwersytecie Indiana w Bloomington. Doktorat z kultur latynoamerykańskich i iberyjskich uzyskała na Uniwersytecie Columbia w 2014 roku. Jej zainteresowania badawcze obejmują teorię rasową, teorię feministyczną, studia nad rdzennymi ludami Andów, kulturę afrolatynoamerykańską, sztuki wizualne i muzykę popularną. Wcześniej była współredaktorką tomu Punk! Las Américas Edition (Intellect Books, 2021).
Transfeminizm to nurt feminizmu, który nalega na włączenie kobiet trans do feministycznego dyskursu i uznaje wzajemne powiązania różnych form ucisku. W kontekście Peru, gdzie utrzymuje się głęboka nierówność rasowa i klasowa, transfeminisktyczne odczytanie reapropriacji rasowych stereotypów oferuje specyficzne spojrzenie na dziedzictwo kolonialne i jego współczesne konsekwencje.






