„Biseksualny, chrześcijański, europejski” — książka Carol A Shepherd i José Calvo Tello o wierze i Kościele

21 lipca 2026 roku nakładem niemieckiego wydawnictwa akademickiego transcript Verlag ukazała się w języku angielskim książka zbiorowa Bisexual, Christian, European: Bisexual Christian Life Stories from Around Europe. Publikację zredagowali i współtworzyli brytyjska badaczka Carol A Shepherd oraz hiszpański naukowiec José Calvo Tello. Monografia ukazała się w serii Queer Studies w otwartym dostępie dzięki wsparciu programu NiedersachsenOPEN.

Carol A Shepherd jest brytyjską socjolożką, teolożką i działaczką społeczną, która uzyskała stopień doktora na Uniwersytecie w Winchesterze; jej praca naukowa koncentruje się na doświadczeniach osób biseksualnych w Kościołach oraz krytyce norm monoseksualnych w chrześcijaństwie. José Calvo Tello jest specjalistą w zakresie humanistyki cyfrowej i kustoszem w Państwowej i Uniwersyteckiej Bibliotece Dolnej Saksonii w Getyndze, doktorem Uniwersytetu w Würzburgu oraz aktywnym uczestnikiem europejskich inicjatyw chrześcijan queer. Łącząc jakościową socjologię narracyjną z korpusową lingwistyką komputerową, autorzy podjęli próbę zbadania grupy, która tworzy liczbową większość w społeczności LGBTQ+, lecz nieustannie spotyka się z przemilczaniem zarówno w instytucjach kościelnych, jak i w studiach queer.

We wstępnym rozdziale badawczym Shepherd i Calvo Tello analizują zjawisko „wymazywania biseksualności” (bisexual erasure) oraz dominację monoseksualnego binarizmu — założenia, że pożądanie seksualne może być skierowane wyłącznie ku jednej płci. Aby zmierzyć skalę tego wykluczenia, badacze zastosowali metody humanistyki cyfrowej, badając korpusy językowe angielszczyzny, niemczyzny i hiszpańszczyzny (COCA, DWDS i CORPES XXI) oraz katalogi Biblioteki Brytyjskiej, Niemieckiej Biblioteki Narodowej i Biblioteki Narodowej Hiszpanii. Analiza ilościowa wykazała, że o ile homoseksualizm pojawia się w kontekście religijnym wielokrotnie częściej, o tyle biseksualność pozostaje niemal całkowicie nieobecna w katalogach teologicznych, skazując wiernych na podwójną izolację.

Trzon publikacji stanowi 16 autobiograficznych świadectw i pogłębionych wywiadów z wiernymi z dziesięciu krajów Europy: Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji, Włoch, Hiszpanii, Polski, Holandii, Szwajcarii, Szwecji oraz Rosji. Rozmówcy reprezentują różnorodne tradycje, w tym katolicyzm, prawosławie, anglikanizm, luteranizm, kościoły reformowane i ewangelikalne oraz Metropolitan Community Church. Tom podzielono na cztery części tematyczne. Pierwsza bada aktywizm i politykę kościelną — od walki o reformy w Szkocji i Anglii po doświadczenia wierzącej z Rosji w obliczu konserwatywnej presji oraz dyskryminację w Polsce. Druga część analizuje złożoność tożsamości: późne uświadomienie orientacji, duchową drogę transpłciowego mężczyzny w Szwecji oraz przezwyciężanie zinternalizowanej bifobii.

Trzecia część książki poświęcona jest małżeństwom o mieszanej orientacji (Mixed Orientation Marriages, MOM), w których jedna strona jest biseksualna, a druga heteroseksualna. Świadectwa te otwarcie poruszają kwestie wierności małżeńskiej, rodzicielstwa, szczerości w relacji i posługi kapłańskiej, proponując teologiczne odczytanie Księgi Rodzaju poza sztywnymi dualizmami. Czwarty blok naświetla różnice społeczno-kulturowe w Europie i wpływ lokalnych tradycji kościelnych na możliwość jawnego życia. W rozdziale podsumowującym Carol Shepherd formułuje „teologię przeżywanego doświadczenia” (lived theology), postulując postrzeganie biseksualności nie jako problemu duszpasterskiego czy kryzysu, lecz jako teologicznego daru nadziei, który przełamuje binarne schematy i wzbogaca chrześcijańskie rozumienie łaski, Wcielenia i Trójcy Świętej.