«همسوجنسیتی: سردرگمی یک مقوله» — کتاب پری زورن درباره تبارشناسی هنجار و مرزهای جنسیت
تاریخ انتقادی و تبارشناسی مفهوم سیسجندر از خردهفرهنگهای دهه ۱۹۹۰ تا به امروز.

در ژوئیه ۲۰۲۶، انتشارات دانشگاهی دوک (Duke University Press) کتاب انگلیسی پری زورن (Perry Zurn)، فیلسوف معاصر، را با عنوان Cisgender: Disorienting a Category («همسوجنسیتی: سردرگمی یک مقوله») منتشر کرد. این اثر ذیل مجموعه معتبر دانشگاهی ASTERISK: Gender, Trans-, and All That Comes After به ویراستاری سوزان استرایکر، الیزا اشتاینبوک، جیان نئو چن و مارکیس بی به چاپ رسیده است. این کتاب نخستین پژوهش تبارشناسانه جامع در نظریه معاصر است که پیدایش، رواج و دگرگونیهای مفهومی اصطلاح «سیسجندر» (همسوجنسیتی) را بازسازی میکند؛ مقولهای که دیرزمانی هنجاری بدیهی انگاشته میشد که هویت ترنس در تقابل با آن تعریف میگردد.
پری زورن دانشیار فلسفه در دانشگاه امریکن در واشینگتن دیسی، پژوهشگر ترنس و کنشگری در حوزههای فلسفه سیاسی، معرفتشناسی و مطالعات ترنس است. او پیشتر همبستگی جامعه ترنس در دانشگاه را در کتاب How We Make Each Other: Trans Life at the Edge of the University بررسی کرده و به فلسفه کنجکاوی در آثار Curiosity and Power و Curious Minds پرداخته بود. زورن در این کتاب نوآورانه با تلفیق تبارشناسی فوکویی، اسناد آرشیوی و تجارب زیسته، بر آن است تا دوگانهانگاری صلب میان سیس و ترنس را به چالش بکشد.
کتاب با نقد تعریف مرسوم همسوجنسیتی آغاز میشود: فردی که جنسیت انتسابیاش در بدو تولد بدون تنش و چالش با هویت جنسیتیاش همخوان است. زورن نشان میدهد که این تصور آرامش کاذب، کشاکشها و نافرمانیهای بدنی را که هر انسانی در مواجهه با هنجارهای جنسیتی تجربه میکند نادیده میگیرد. نویسنده با کاوش در نشریات زیرزمینی ترنس در دهه ۱۹۹۰، تالارهای گفتوگوی یوزنت (Usenet) و مصاحبه با کنشگران پیشگام، تاریخ متفاوتی را احیا میکند: از خردهفرهنگهای Radical Faeries و کوییر پانک تا سکسولوژی فولکمار زیگوش و مانیفستهای نظری امی کویاما و جولیا سرانو.
اثر روند خروج اصطلاح از حاشیههای کنشگری به فرهنگهای لغت و گفتمان دانشگاهی را ترسیم میکند. زورن به کالبدشکافی مفهوم «امتیاز همسوجنسیتی» و پیامدهای نهادینهسازی آن میپردازد و پیوند سیسنرماتیویته با استعمار اروپایی، برساخت سفیدی نژادی و نقش مطالعات معلولیت (نظریه کریپ) در شالودهشکنی هنجارمندی تن را عیان میسازد.
پری زورن با بررسی کارکردها و محدودیتهای مقوله سیس، خواهان شناور ماندن این مفهوم است. این کتاب سهمی بنیادین در نظریه کوییر و تاریخ معاصر اندیشه دارد.






