«Μοναστικές Επιθυμίες» — το βιβλίο του Ντέρεκ Κρούγκερ για τον ομοερωτισμό και την ομοφοβία στη μεσαιωνική Ορθοδοξία

Από τις εκδόσεις Cambridge University Press κυκλοφόρησε το βιβλίο «Μοναστικές Επιθυμίες: Ομοερωτισμός, Ομοφοβία και η Αγάπη του Θεού στη Μεσαιωνική Κωνσταντινούπολη» (Monastic Desires: Homoeroticism, Homophobia, and the Love of God in Medieval Constantinople).

Συγγραφέας του είναι ο Ντέρεκ Κρούγκερ (Derek Krueger), Αμερικανός ιστορικός της θρησκείας και ειδικός στον βυζαντινό χριστιανισμό. Ερευνά τον βυζαντινό μοναχισμό ως έναν χώρο όπου η παραίτηση από τη σεξουαλική ζωή δεν καταργούσε την επιθυμία, αλλά την ανακατεύθυνε στη θρησκεία.

Ο Κρούγκερ τοποθετεί την ανατολική χριστιανική πνευματικότητα μέσα στην ιστορία της σεξουαλικότητας. Δείχνει ότι η αγάπη για τον Θεό, η πειθαρχία του σώματος, ο φόβος απέναντι στην ομόφυλη επιθυμία και η ανδρική οικειότητα συνυπήρχαν μέσα στο ίδιο σύστημα.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η ζωή και τα κείμενα του Συμεών του Νέου Θεολόγου (949–1022 μ.Χ.). Ήταν βυζαντινός ηγούμενος και ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της μεσαιωνικής ορθόδοξης μυστικής παράδοσης. Δίδαξε τη θέωση — την ιδέα ότι ο άνθρωπος μπορεί να ενωθεί με τον Θεό, και σε αυτή τη διαδικασία δεν σώζεται μόνο η ψυχή, αλλά και κάθε μέρος του σώματος.

Ο Κρούγκερ δείχνει ότι ο Συμεών περιέγραφε την αγάπη για τον Θεό με τη γλώσσα του ομοερωτισμού. Στα κείμενά του, η ένωση με το θείο μοιάζει με έναν «κουίρ γάμο» μεταξύ ανδρών. Ο Κρούγκερ ανασυνθέτει αυτή την εμπειρία μέσα από τα κείμενα του Συμεών, τους μετανοητικούς κανόνες, τις νουθεσίες των ηγουμένων και την αγιολογική λογοτεχνία, συμπεριλαμβανομένων των έργων του Ιωάννη της Κλίμακος και του Νικήτα Στηθάτου.

Η ακαδημαϊκή κοινότητα εκτίμησε ιδιαίτερα το έργο του Κρούγκερ. Η Λεονόρα Νέβιλ (Leonora Neville), ερευνήτρια ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν στο Μάντισον, χαρακτήρισε το βιβλίο «ένα υπέροχο επίτευγμα» και μια «ανατρεπτική κοινωνική ιστορία της κουίρ ταυτότητας». Σύμφωνα με την ίδια, το έργο του Κρούγκερ είναι ένα από τα καλύτερα παραδείγματα ιστορικής ενσυναίσθησης. Ο Ντέιβιντ Τάουνσεντ (David Townsend) από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο σημείωσε ότι η έρευνα αποδεικνύει πειστικά την ιστορική σημασία του Συμεών του Νέου Θεολόγου. Κατά τη γνώμη του μελετητή, το βιβλίο είναι σημαντικό όχι μόνο για τους ιστορικούς του χριστιανισμού, αλλά και για τους θεωρητικούς της προνεωτερικής ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητας.